لبنان در آستانه عاشورا؛ تجلی میراث ناملموس شیعی در آیین‌های سوگواری حسینی

در آستانه فرارسیدن عاشورای حسینی، مناطق شیعه‌نشین لبنان، به‌ویژه جنوب این کشور و ضاحیه جنوبی بیروت، صحنه آمادگی گسترده برای برگزاری آیین‌های سوگواری حضرت اباعبدالله‌الحسین(ع) است؛ آیین‌هایی ریشه‌دار که افزون بر کارکردهای دینی، به‌عنوان بخشی ارزشمند از میراث‌فرهنگی ناملموس لبنان، نقشی تعیین‌کننده در پاسداشت هویت فرهنگی، تقویت انسجام اجتماعی و انتقال سنت‌های آیینی به نسل‌های آینده ایفا می‌کنند.

به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، هم‌زمان با نزدیک شدن به عاشورای حسینی، مناطق شیعه‌نشین لبنان به‌ویژه در جنوب این کشور و حومه جنوبی بیروت (ضاحیه)، خود را برای برگزاری یکی از مهم‌ترین و باشکوه‌ترین رویدادهای مذهبی و فرهنگی سال آماده می‌کنند؛ آیین‌هایی که ریشه در حافظه تاریخی و باورهای دینی جامعه لبنان داشته و طی دهه‌ها به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت فرهنگی این کشور استمرار یافته است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده از لبنان، هیئت‌های مذهبی، مراکز فرهنگی، انجمن‌های مردمی و نهادهای محلی، برنامه‌های متنوعی شامل برپایی مجالس عزاداری، سخنرانی‌های دینی، دسته‌های سوگواری، آیین‌های سنتی و فعالیت‌های فرهنگی مرتبط با واقعه کربلا را تدارک دیده‌اند. هم‌زمان، خیابان‌ها، میادین و فضاهای عمومی در بسیاری از شهرها و روستاهای جنوب لبنان با پرچم‌ها، نمادها و نشانه‌های ویژه ماه محرم آذین‌بندی شده و فضای عمومی این مناطق رنگ و بوی عاشورایی به خود گرفته است.

در سال‌های اخیر، پژوهشگران حوزه میراث‌فرهنگی و مطالعات مردم‌شناختی توجه ویژه‌ای به ابعاد فرهنگی، اجتماعی و هنری آیین‌های محرم در لبنان نشان داده‌اند. به باور آنان، این آیین‌ها مجموعه‌ای غنی از سنت‌های شفاهی، نوحه‌خوانی‌ها و موسیقی مذهبی، هنرهای آیینی، شیوه‌های بومی عزاداری و الگوهای مشارکت اجتماعی را دربرمی‌گیرد که مستندسازی، صیانت و انتقال آن‌ها به نسل‌های آینده، ضرورتی راهبردی در حوزه حفاظت از میراث ناملموس محسوب می‌شود.

همچنین فعالان حوزه گردشگری فرهنگی بر این باورند که آیین‌های عاشورایی لبنان، به‌واسطه اصالت فرهنگی و غنای آیینی خود، از ظرفیت قابل توجهی برای توسعه گردشگری مذهبی و فرهنگی برخوردارند. هرچند انگیزه اصلی مشارکت‌کنندگان، حضور در مراسم دینی و ابراز ارادت به ساحت سیدالشهدا(ع) است، اما این آیین‌ها برای پژوهشگران، علاقه‌مندان به فرهنگ‌های دینی و گردشگران فرهنگی نیز فرصتی ارزشمند برای شناخت سنت‌ها، آداب و رسوم و میراث معنوی جوامع محلی لبنان فراهم می‌آورد.

انتهای پیام/