برج میلاد تهران یکی از نمادهای پایتخت است که همهی ما با آن آشنایی داریم. این برج رستورانها، کافهها و جاذبههای گردشگری مختلفی در طبقات دوازده گانهی خود دارد و گردشگران بسیاری را به خود جلب میکند. به همین دلیل به یکی از جاهای دیدنی تهران تبدیل شده است. در اینجا دربارهی تاریخ ساخت بنا و ایدههای مختلف برای طراحی آن مطالبی ارائه میکنیم و به معرفی بیشتر برج میپردازیم.
برج میلاد تهران از نشانههای مهم پایتخت به شمار میآید و برای بسیاری از ما سازهای آشناست. در دوازده طبقه این مجموعه، رستورانها، کافهها و جاذبههای گردشگری متنوعی قرار گرفته که هر روز میزبان گردشگران زیادی است؛ به همین دلیل، در فهرست دیدنیهای محبوب تهران میدرخشد. در ادامه، هم به پیشینه ساخت و طراحی آن اشاره میکنیم و هم برج را بیشتر معرفی میکنیم.
برای چرخه شکلگیری برج میلاد تهران دو روایت مطرح است. بنا بر روایت نخست، جرقه اولیه ساخت در دوره پهلوی زده شد و هدف، ایجاد برجی مخابراتی بود که با شکل و شمایل امروزین تفاوتهای جدی داشت. این ایده بخشی از طرح کلان «شهستان پهلوی» بود که در زمان حکومت محمدرضا پهلوی آغاز شد؛ اما با وقوع انقلاب نیمهتمام ماند.
روایت دوم میگوید در ابتدای دهه ۷۰ خورشیدی ایده ساخت برج دوباره مطرح شد. سپس شهرداری وقت تهران پژوهش گستردهای برای انتخاب بهترین مکان انجام داد که حدود دو سال ادامه پیدا کرد. در این بررسی، ۲۱ نقطه از تهران به عنوان گزینههای احتمالی شناسایی شد، بعد چهار گزینه برگزیده و نهایتاً تپههای کوی گیشا (محلهای در غرب تهران) برای اجرا تعیین شد.
چند سال بعد، در ۱۳۷۶ خورشیدی کلنگ پروژه به زمین خورد و پس از سه سال مطالعه، نام «یادمان» برای آن برگزیده شد. در سال ۱۳۸۰ شورای اسلامی تهران، همزمان با صدمین زادروز آیتالله خمینی، نام پروژه را به «برج میلاد» تغییر داد. شایان ذکر است که فرایند احداث برج درمجموع یازده سال طول کشید.
پس از تکمیل عملیات ساخت، مراسم گشایش با شعار «آسمان نزدیک است» و با حضور شهردار وقت تهران، جمعی از نمایندگان مجلس و اعضای شورای اسلامی شهر برگزار شد؛ ۲۵۰ خبرنگار داخلی و خارجی نیز این رویداد را پوشش دادند.
برج میلاد تهران در زمینی حدود ۶۵ هکتار، در شمال محله کوی گیشا (نصر) و منطقه ۲ شهرداری تهران واقع شده است. انتخاب محل توسط گروههای تخصصی مختلف—از شهرسازی و تلویزیون و مخابرات تا راهوساختمان، اقتصاد، معماری، هواشناسی، ترافیک و ژئوتکنیک—پس از مطالعات مفصل انجام شد. برخی مزیتهای محل به این شرح است:
به طور کلی، برج میلاد ۱۲ طبقه دارد که عناوین و کاربری آنها به این صورت است:
بخش لابی دربرگیرنده دو طبقه زیرزمین، طبقه همکف و سه طبقه روی آن است. ورودی برج در طبقه همکف قرار دارد و زیرزمینها به فضاهای تأسیساتی و مرکز داده اختصاص یافتهاند.
در سایر ترازهای لابی، جلوههایی مانند آبنما و فواره، حوضچهها، محوطهسازی و درختکاری، آبشار مصنوعی و سقفهای بتنی قوسی دیده میشود. این محدوده علاوه بر جذابیتهای دیداری، میزبان رویدادها و مراسم گوناگون نیز هست.
در این طبقه مجموعهای از صنایع دستی گوناگون به نمایش گذاشته میشود.
یکی از طبقات به فرش و هنر اختصاص دارد؛ فرشهای دستباف و آثار هنری مرتبط در این بخش در معرض دید قرار گرفتهاند.
در تراز چهارم و ارتفاع ۲۶۱ متری، تالاری با عنوان «تالار دید» یا «سکوی دید بسته» قرار دارد که امکان تماشای چشمانداز تهران را از پشت شیشه فراهم میکند؛ گزینهای مناسب برای افرادی که از ارتفاع احساس ناامنی دارند. این طبقه همچنین به موزه شهرداری اختصاص یافته و اشیای متنوعی در آن به نمایش است.
طبقه پنجم، به «موزه مشاهیر» اختصاص دارد؛ مجسمههای سیلیکونی چهرههای برجسته ایران در اینجا دیده میشود.
این رستوران با منوی بینالمللی هر ساعت یک دور کامل میچرخد. رستوران گردان از مرتفعترین رستورانهای تهران است و در ارتفاع ۲۷۶ متری قرار دارد.
در طبقه هفتم و ارتفاع ۲۸۰ متری، سکوی روبازِ دید به شکل تراسی بزرگ با نمای ۳۶۰ درجه طراحی شده است. بازدیدکنندگان میتوانند پیرامون لبه دایرهای این سکو قدم بزنند و تهران را از زوایای گوناگون تماشا کنند. این تراز بیشترین قطر برج (حدود ۶۰ متر) را دارد.
طبقهای از برج به مجموعه «سرای غذا» اختصاص یافته و رستورانها و فستفودهای مختلفی در آن فعالیت میکنند.
در این طبقه «شفت» یا هسته بتنی برج قرار دارد که آسانسورهای شیشهای و پرسرعت در آن جای گرفتهاند.
در ارتفاع ۲۹۲ متری، رستوران ویژه (VIP) با وسعتی حدود ۱۱۰۰ مترمربع قرار دارد. این رستوران ایوانی دارد که چشمانداز شهر از آن دیدنی است.
در ارتفاع ۳۰۲ متری، «گنبد آسمان» قرار دارد؛ گنبدی شیشهای با ارتفاع ۱۳ متر. در مرکز آن دیواری هشتضلعی با نقش و نگارهای هنری دیده میشود. این مجموعه شامل نمادها، اسطورهها و روایتهای کهن ایرانی است و آیینهای از فرهنگ و تمدن هفتهزارساله ایران به شمار میرود.
این بخش با قاعدهای ۱۶ضلعی که در پایین به مربع تبدیل میشود و ارتفاعی ۱۲۰ متری دارد، از فولاد ضدزنگ ساخته شده است. دکل چهار بخش اصلی دارد؛ یکی برای آنتنهای عمومی مخابرات و سه بخش برای تقویت آنتنهای تلویزیونی آنالوگ و دیجیتال.
در زمان طراحی، یکی از اهداف، برگزیدن این سازه به عنوان نماد تهران بود. البته کارکرد برج محدود به این موضوع نیست و نیازهای مخابراتی و تلویزیونی را نیز پوشش میدهد. برخی کاربریهای مهم آن عبارتاند از:
در برج میلاد مجموعهای از امکانات تفریحی و رفاهی برای عموم فراهم است که به اختصار فهرست میشود:
ارتفاع برج میلاد تهران حدود ۴۳۵ متر است و در حال حاضر (تیر ۱۴۰۳) ششمین برج بلند تلویزیونی و مخابراتی جهان به شمار میآید. فرم کلی سازه هشتضلعی است؛ بالاترین تراز، دکل آنتنها و پایینترین بخش، لابی محسوب میشود. خود لابی شامل دو زیرزمین، طبقه همکف و سه طبقه بالاتر از آن است.
پس از لابی، بدنه میانی برج قرار دارد. بیشترین قطر برج—حدود ۶۰ متر—در ارتفاع ۲۸۰ متری ثبت شده است. وزن کل سازه حدود ۱۵۰ هزار تن و وزن اسکلت فلزی آن حدود ۲ تن برآورد میشود. مساحت کلی شیشههای بهکاررفته نیز در حدود ۱۷ هزار مترمربع تخمین زده میشود.
ستون مرکزی (شفت) برج، ۶ آسانسور فعال دارد که با سرعت ۷ متر بر ثانیه حرکت میکنند.
بازدید از برج و بخشهای داخلیاش ساعتها زمان میخواهد، اما بسیاری از گردشگران سری هم به جاذبههای اطراف میزنند. دو نمونه پرطرفدار:
پارکی نزدیک به برج با امکانات متنوع؛ از پیست دوچرخه و کتابفروشی و زمین بازی کودکان تا آبنما، مسیر اسکیت، خانه اسباببازی و مسیرهای پیادهروی. مسجد و سرویسهای بهداشتی نیز در دسترس است.
سازهای پیادهرو که پارک طالقانی را به پارک آبوآتش وصل میکند و امروز خود به نمادی شهری بدل شده است. پل بر فراز اتوبان مدرس ساخته شده و در شب و روز جلوههای متفاوتی دارد.
همانگونه که اشاره شد، برج میلاد در شمال محله کوی گیشا و در محدوده منطقه ۲ شهرداری تهران قرار دارد. این محله میان چهار بزرگراه مهم پایتخت—همت، چمران، حکیم و شیخ فضلالله نوری—جای گرفته و از نظر دسترسی وضعیتی مطلوب دارد. ایستگاه متروی برج میلاد نیز در خط هفت برای دسترسی آسانتر پیشبینی شده است.
برای رسیدن به برج، مسیرهای زیر پرکاربردند:
پایتخت نمادهای متعددی دارد و برج میلاد یکی از شناختهشدهترین آنهاست. جالب اینکه ارتفاع این سازه از برج ایفل در فرانسه بسیار بیشتر است. پیشنهاد دستی بر ایران این است که هنگام بازدید از برج و طبقات دوازدهگانهاش، سراغ دیدنیهای اطراف نیز بروید.
یادآور میشویم برای ورود به مجموعه نیاز به تهیه بلیط دارید. برای این منظور باید به وبسایت برج میلاد مراجعه کنید. این مجموعه دو سایت دارد که یکی از آنها ویژه خرید بلیط است.
در ادامه چند پرسش و پاسخ مطرح شده است. البته محدود نمانید؛ اگر سوال دیگری دارید یا نظری درباره این مطلب، با ما در میان بگذارید.
ارتفاع تقریبی برج ۴۳۵ متر است.
این سازه در ۱۲ طبقه ساخته شده است.
بیستوچهارمین برج جهان شمرده میشود.
الگوی معماری آن به برج منارا در کوالالامپورِ مالزی شباهت دارد.
ارتفاع برج میلاد حدود ۵.۱ برابر بیش از برج ایفل فرانسه ذکر شده است.
در شب، جلوهای چشمگیر و تماشایی از نورپردازی برج دیده میشود.
همزمان با فرارسیدن تاسوعا و عاشورای حسینی، شهرهای مقدس کربلا و نجف بار دیگر به کانون اصلی گردشگری مذهبی جهان اسلام تبدیل شدهاند؛ رخدادی که نشان میدهد زیارت مذهبی همچنان یکی از مهمترین پیشرانهای اقتصادی عراق به شمار میرود.
سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در تازهترین ارزیابیها و برنامههای خود، بار دیگر بر ضرورت حفاظت، مستندسازی و انتقال میراثفرهنگی ناملموس به نسلهای آینده تاکید کرد و مشارکت فعال دولتها، جوامع محلی و نهادهای فرهنگی را شرط اساسی صیانت از آیینها، سنتها و دانشهای بومی در جهان معاصر دانست.
در آستانه فرارسیدن عاشورای حسینی، مناطق شیعهنشین لبنان، بهویژه جنوب این کشور و ضاحیه جنوبی بیروت، صحنه آمادگی گسترده برای برگزاری آیینهای سوگواری حضرت اباعبداللهالحسین(ع) است؛ آیینهایی ریشهدار که افزون بر کارکردهای دینی، بهعنوان بخشی ارزشمند از میراثفرهنگی ناملموس لبنان، نقشی تعیینکننده در پاسداشت هویت فرهنگی، تقویت انسجام اجتماعی و انتقال سنتهای آیینی به نسلهای آینده ایفا میکنند.
همزمان با فرارسیدن ایام تاسوعا و عاشورای حسینی، میلیونها نفر از شیعیان و ارادتمندان اهلبیت(ع) در کشورهای مختلف جهان با برگزاری آیینهای مذهبی، سنتهای سوگواری و مراسم آیینی، یاد و خاطره قیام امام حسین(ع) و شهدای کربلا را گرامی داشتند.
Δ