مشکل اینترنت سرجایش هست؛ فقط اسمش را به «پرو» تغییر داده اید

زهره فراهانی : ما واقعیت را انکار نمی‌کنیم. در شرایط حساس، تصمیم‌های امنیتی گرفته می‌شود تا اوضاع از کنترل خارج نشود. اما مسئله اینجاست که این تصمیم‌ها چرا هر بار، بدون توضیح روشن و بدون در نظر گرفتن تبعاتش برای مردم، تکرار می‌شود؟

دی‌ماه ۱۴۰۴ را هنوز خیلی‌ها فراموش نکرده‌اند و جنگ ۴۰ روزه اخیر. از آن روزها، اینترنت رفت اما خبر نرفت. تصویر نرفت. روایت نرفت.همه‌چیز، از راه خودش منتشر شد.

در عوض، چیزی که واقعاً متوقف شد، زندگی مردم بود.

کسب‌وکارهایی که روی اینترنت بنا شده بودند، یک‌شبه از کار افتادند.ایمیل‌هایی که باید می‌رسید، هرگز نرسید.ارتباط‌هایی که باید حفظ می‌شد، قطع شد.و در تمام این مدت، نه توضیح شفافی داده شد، نه عذرخواهی‌ای صورت گرفت.

اما ماجرا فقط قطع اینترنت نبود.

کم‌کم حرف از «سیم کارت‌های سفید» به میان آمد.که بعدها در افکار عمومی، اسم‌های دیگری گرفت اسم‌هایی که نشان می‌داد ماجرا فقط فنی نیست، بلکه به یک زخم اجتماعی تبدیل شده.قرار بود این دسترسی‌ها محدود به اصحاب رسانه برای بررسی اخبار باشد، اما در عمل، پای روابط باز شد. کسانی به اینترنت بدون فیلتر دسترسی داشتند که نه توضیحی درباره آن داده شد و نه شفافیتی در کار بود.

همین سکوت، تبدیل شد به خشم. به بغض. به بی‌اعتمادی.

تصاویر دیگری هم در ذهن‌ها ماند؛مثل همان روایت‌هایی که می‌گفت برخی فعالان اقتصادی می‌توانستند با یک امضا، چند ساعت به اینترنت دسترسی داشته باشند. درست یا غلط، وقتی توضیحی داده نشود، هر روایتی باورپذیر می‌شود.

و حالا، در ادامه همان مسیر، اینترنت «پرو» مطرح می‌شود. این‌بار نه فقط به‌عنوان یک محدودیت، بلکه به‌عنوان یک خدمت قابل خرید.

از آن طرف، واقعیت جامعه چیز دیگری را نشان می‌دهد. فیلترشکن‌ها، از کوچک تا بزرگ، در گوشی‌ها نصب شده‌اند.هزینه می‌شود، اشتراک خریده می‌شود، و یک بازار بزرگ و غیررسمی شکل گرفته. در همان روزهای جنگ، کانفیگ‌هایی با قیمت‌های میلیونی فروخته می‌شد حتی تا ماهی ۱۷ میلیون برای دسترسی نامحدود.

آیا این یعنی کنترل؟ یا فقط تغییر شکل یک نیاز که راه خودش را پیدا کرده؟

در این میان، پیام‌رسان‌های داخلی هم نتوانستند جای خالی را پر کنند. قطعی‌های مکرر، اختلال‌ها، تجربه‌ای که پایدار نبود، باعث شد یک مسئله پررنگ‌تر از همیشه دیده شود: اعتماد وجود ندارد.

و بدون اعتماد، هیچ جایگزینی کار نمی‌کند. شاید وقتش رسیده یک سؤال جدی پرسیده شود:چند بار دیگر قرار است همین مسیر تکرار شود؟

اینترنت امروز، فقط یک ابزار نیست. بخشی از زندگی، کار، ارتباط و حتی هویت اجتماعی مردم است. نادیده گرفتن این واقعیت، فقط مسئله را عمیق‌تر می‌کند.

این مسیر، راه‌حل نیست. فقط نسخه‌ای است که هر بار، مسئله را پیچیده‌تر از قبل برمی‌گرداند و چیزی که در نهایت باقی می‌ماند، فقط اینترنت قطع‌شده نیست؛ فاصله‌ای است که هر بار، بیشتر می‌شود

1717