۲ هزار میلیارد تومان برآورد مرمت اضطراری میراث فرهنگی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، علی دارابی قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور در نشیت خبری که به مناسبت روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی در وزارت میراث فرهنگ برگزار شد.

وی با اشاره به عصر انفجار اطلاعات و نقش شبکه‌های اجتماعی، گفت: در شرایط کنونی که با انفجار اطلاعات و تحولات شگرف ارتباطات روبه‌رو هستیم، توجه به سنت معروف و سیره پسندیده در نظام حکمرانی، بیش از پیش ضروری شده است.

دارابی افزود: اگر بخواهیم وضعیت یک کشور را در حوزه میراث فرهنگی و مدیریت آن مورد قضاوت قرار دهیم، باید به نقش حاکمیت، احزاب و همچنین همبستگی اجتماعی توجه کنیم. قدرت و منزلت وقتی پایدار می‌ماند که در خدمت مردم و فرهنگ باشد.

۱۴۹ اثر تاریخی در ۱۸ استان ایران بر اثر حملات دشمن آسیب دیده‌اند

معاون میراث‌فرهنگی کشور با اعلام جزئیاتی از خسارت‌های وارد شده به آثار تاریخی طی جنگ اخیر گفت: آماری که من ارائه می‌دهم آمار اصلی است و ۱۴۹ اثر تاریخی ما در ۱۸ استان آسیب دیده و نزدیک به چهار موزه نیز خسارت دیده‌اند که گزارش خواهد شد.

وی افزود: ۵۴ اثر ثبت‌جهانی ما در ۱۸ استان مورد اصابت دشمنان قرار گرفته است. استان اصفهان با ۲۷ اثر، کردستان با ۱۳ اثر و کرمانشاه با ۱۲ اثر بیشترین آسیب را دیده‌اند. در مجموع ۵۴ اثر ثبت جهانی ما در این حملات آسیب دیده است.

این مقام مسئول تأکید کرد: ما بیش از ۱۷ مکاتبه با نهادهای بین‌المللی از جمله یونسکو و میراث جهانی داشته‌ایم تا گزارش این آسیب‌ها را به جهانیان برسانیم.

معاون میراث‌فرهنگی کشور با اشاره به تلاش‌های صورت‌گرفته گفت: همکاران من موفق شدند در یک شکل تاریخی، اثری مورد آسیب قرار نگیرد. بعد از جنگ، انتقال آثاری موجب شد که این مسئله مورد توجه و حفاظت ویژه قرار گیرد.

وی در ادامه افزود: صدای میراث فرهنگی کشور چه در داخل و چه در خارج، اعلام و نمایندگانشان گزارش‌های خود را ارسال خواهند کرد. بازیابی برای آثار آسیب‌دیده آغاز شده است.

اسناد بالادستی میراث فرهنگی تصویب شد

این مقام مسئول در ادامه با اشاره به برنامه‌های هفته میراث فرهنگی افزود: برگزاری جلسات و نشست‌های علمی، فرهنگی و ترویجی در این هفته انجام خواهد شد و همچنین نشست‌هایی با انجمن‌های مرتبط و نیز نشست با شعرهای ماندگار درباره استانداردهای مرمت و بازسازی آثار تاریخی پس از جنگ برگزار خواهیم کرد.

معاون میراث‌فرهنگی کشور تصریح کرد: از جمعی از همکارانمان در در پایگاه‌ها و بناهایی که در نوروز به مردم عزیز خدمات ارائه دادند و نیز در آخرین هفته مقدس از جمعی از خانواده معظم شهدای جنگ رمضان تقدیر خواهد شد.

این مسئول با اشاره به حوزه میراث فرهنگی و پاسخ به سوالات گفت: نوعی رابطه استاد و شاگردی از طریق ایجاد مهارت و حرفه‌آموزی برای میراث فرهنگی در سراسر کشور در دستور کار قرار گرفت و آموزش تصویب شد.

وی افزود: این افتخار جمهوری اسلامی ایران است که در سه جنگ مهم، اسناد بالادستی میراث فرهنگی تصویب شده است: در جنگ تحمیلی هشت ساله، اساسنامه سازمان ملی میراث فرهنگی تصویب شد؛ در جنگ ۱۲ روزه، سند ملی میراث فرهنگی ابلاغ شد؛ و در جنگ رمضان، سند ملی موزه‌داری در ایران که متضمن حکمرانی یکپارچه موزه، موزه‌داری و میراث فرهنگی است، به تصویب رسید.

برنامه‌های هفته میراث‌ فرهنگی

وی ادامه داد: خوشبختانه هیچ‌یک از اشیای تاریخی و آثار منقول کشور آسیب ندیده‌اند و این موضوع نتیجه اقدام‌های پیشگیرانه همکاران ما پیش از آغاز جنگ و همچنین در طول جنگ ۱۲ روزه بود؛ اقداماتی از جمله انتقال آثار و اشیای تاریخی به محل‌های امن که موجب حفاظت از گنجینه‌های ملی شد.

وی از واکنش یونسکو به جنگ خبر داد و گفت: یونسکو اعلام کرده است پس از برقراری شرایط امنیتی و ازسرگیری پروازها، نمایندگان این سازمان برای همکاری در مستندسازی، ارزیابی خسارت‌ها و مرمت اضطراری آثار آسیب‌دیده به ایران اعزام خواهند شد.

دارابی با اشاره به برنامه‌های هفته میراث‌ فرهنگی اظهار کرد: از ۲۸ اردیبهشت و همزمان با آغاز هفته میراث‌ فرهنگی، برنامه‌های ویژه‌ای در سراسر کشور برگزار می‌شود و وزیر میراث‌ فرهنگی و مدیران وزارتخانه به ۳۱ استان سفر خواهند کرد.

وی خاطرنشان کرد: پروژه‌ها، برگزاری نشست‌های تخصصی، علمی، فرهنگی و ترویجی، نشست‌های مشترک با دستگاه‌های مختلف و همچنین برنامه‌هایی درباره استانداردهای مرمت و بازسازی آثار تاریخی در دستور کار قرار دارد و در روز پایانی هفته میراث‌ فرهنگی نیز برنامه‌ای مشترک با خانواده شهدای جنگ ۱۲ روزه در حوزه میراث‌ فرهنگی برگزار خواهد شد و از چند اثر ثبت‌شده جدید نیز رونمایی می‌شود.

بازگشایی موزه‌ها منوط به ابلاغ نهادهای ذیربط 

 این مقام مسئول در خصوص بازگشایی موزه‌ها گفت: اگر شرایط فراهم شود بتوانیم موزه‌ها را بازگشایی کنیم، این موضوع متاثر از نهادهای ذیربط است که به ما ابلاغ خواهند کرد و بر اساس آن کار را دنبال می‌کنیم.

وی افزود: بحث ما اصلاً پویش ملی و جهانی بود که مطرح کردیم و  بحث کشور و جامعه هدفی که مطرح نبود. بسیاری از خسارت‌هایی که به برنامه‌های تاریخی وارد شده به این دلیل است که تعدادی از این آثار در موزه‌های نظامی قرار دارند و امکان بازدید و بازرسی ما در دست نیست.

دارابی افزود: برای این موضوع چه اشکالی دارد که ما به مردم عزیزمان در داخل و خارج یا جای دیگر که معمول است، بفهمانیم که تعهدی برای کشور ایجاد بشود؟ ما از این ظرفیت‌ها برای معرفت‌افزایی استفاده کنیم.

وی در خصوص مرمت آثار تاریخی گفت: مرمت بنای تاریخی زیر نظر شورای فنی هر استان و در وزارتخانه زیر نظر شورای فنی معاونت، بر اساس دستورالعمل‌هایی است که ابلاغ شده. ما اینها را یک به یک بررسی کردیم، تشکیل جلسه دادیم، برای بازدید میدانی رفتند و در حال تکمیل پرونده هستند.

وی ادامه داد: امیدوارم ما حافظان میراث فرهنگی باشیم و  قوانین میراث در واقع به ما می‌گویند بازسازی را هم انجام دهیم.

 افزایش هزار نیرو به یگان حفاظت میراث فرهنگی در سال ۱۴۰۵ 

این مقام مسئول در ادامه سخنان خود با اشاره به نیروی انسانی گفت: امسال ۱۴۰۵، هزار نفر به یگان حفاظت میراث فرهنگی اضافه می‌شوند،  منتها مستحضر هستید که الان در شرایط جنگی، بحث‌های دشواری برای مجوز گرفتن داریم،  اما امسال هزار نفر به مجموع یگان حفاظت افزوده خواهد شد.

وی افزود: نکته دیگر این است که ما برای شرایط جنگ، همانطور که فرمودید، با نهادهای نظامی و انتظامی همکاری‌های لازم را انجام دادیم. در استان‌ها، شورای تامین برای موضوع ارتقای سطح ایمنی و حفاظت از موزه‌ها تشکیل شد.

معاون وزیر، با اشاره به خسارت‌های وارد شده افزود: ما در همین موزه سعدآباد، ۱۴ مورد تخریب داشتیم و  از فضاهای پیرامونی خواسته‌ایم که این فضاها را در اختیار داشته باشند و استفاده کنند.

وی در توصیف شرایط کنونی گفت: الان شرایط صلح مسلح است و  نه جنگ است، نه صلح که بسیار شکننده، بسیار سخت و پیچیده است و همه چیز به تعلیق درآمده است،  بنابراین امیدوارم زودتر جنگ تمام شود.

برآورد مرمت اضطراری ۲ همت

وی افزود: بیش از نیمی از این آثار، مالکیتش متعلق به دستگاه‌های دیگر است. من قبلاً هم عرض کردم که تعداد زیادی از این آثار به دلیل اینکه در حوزه‌های نظامی و امنیتی هستند و ملاحظات امنیتی فراهم نشده، الان ما برآوردی از آنها نداریم.

دارابی افزود: برآورد مرمت اضطراری ۲ همت (۲ هزار میلیارد تومان) است که میراث فرهنگی مشخص کرده در چه مواردی وجود دارد.

وی در ادامه گفت: انجمن خیرین میراث فرهنگی وارد شده است. بعضی از دوستان آمدند و به طور مشخص در استان‌ها، از محل خیرین میراث فرهنگی می‌توانند برای این موضوع و مرمت بناها مشارکت کنند.

برنامه بازسازی در شهرستان‌ها غیر از تهران

لیلا خسروی، مدیرکل موزه‌های وزارت میراث‌فرهنگی در پاسخ به خبرنگار خبرگزاری مهر با اشاره به وضعیت موزه‌های آسیب دیده در کشور گفت: ۷۷۰۷ موزه در سراسر کشور داریم که ۵۴ موزه آسیب دیده است و این بناها به صورت دولتی و ذیل وزارت میراث فرهنگی مدیریت می‌شوند و کاربری بنای تاریخی داشته‌اند.

وی افزود: ما آمدیم کاربری انجام شده را در اختیار قرار دادیم و انشاءالله در برنامه حل بشود و آسیب برطرف شود، البته درجه‌بندی آسیب‌ها متفاوت است. ممکن است واقعاً بعضی از آسیب‌ها در حد شکستن پنجره باشد.

خسروی با اشاره به وضعیت استان بوشهر گفت: در بوشهر، خداراشکر آسیب از نوع خفیف بوده است.

مدیرکل موزه‌های کشور در پاسخ به این سوال که غیر از تهران، برای شهرستان‌ها چه برنامه‌ای برای بازسازی وجود دارد، گفت: برنامه بازسازی در شهرستان‌ها مانند تهران نیز در دستور کار است.

خسروی همچنین درباره وضعیت مخازن امن آثار تاریخی گفت: در حال حاضر کشور به ساخت ۸۲ مخزن امن در نقاط مختلف نیاز دارد که ان‌شاءالله این موضوع در برنامه‌ها و دستور کار ساخت قرار گرفته است.

۷ مخزن امن داریم و بقیه مخازن موقت هستند

 مدیرکل موزه‌های وزارت میراث‌فرهنگی، در تشریح وضعیت مخازن حفاظتی آثار تاریخی پس از جنگ ۱۲ روزه گفت: ما ۷ مخزن امن داریم و بقیه مخازنمان در واقع تحت عنوان مخازن موقت هستند.

وی افزود: ما بعد از جنگ ۱۲ روزه آمدیم تمام اعتبارات را به سمت حفاظت پیشگیرانه و استحکام‌بخشی مخازن بردیم. مفاهیم را تکمیل کردیم و بحث حفاظت الکترونیکشان را نیز به اتمام رساندیم و به عنوان مقصدی امن از آنها استفاده کردیم.

خسروی ادامه داد: در این مدت، کار ما در حوزه مخازن همچنان ادامه دارد، اما در تمام کشور، آنچه که نیاز هست ساخته بشود، انشاءالله در برنامه‌های آتی‌مان خواهد بود.

در ادامه دارابی ادامه داد: مدرسه میناب یک فاجعه بود و دانش آموزان به شهادت رسیدند و برای حوزه میراث میناب مار شود و موزه شهدای مدرسه میناب در سعدآباد جای نهایی شده و علت انتخاب آن وسعت ۱۳۰ هکتاری آن است و هم جوری با دفتر رئیس جمهور و امکان بازدید مسئولان است تا بازدید هایی را داشته باشیم و آخرین گزارش داشتیم روزانه هزار دانش آموز برای  بازدید از موزه ها ایجاد شده است، ما در تلاش برای موزه شهدای میناب هستیم و در تلاش برای ایجاد آن در کاخ موزه سعدآباد هستیم.

وی ادامه داد: جا نمایی موزه در پایان امسال فراهم می شود و درحال مرمت و بازسازی هستیم و روایت مادرانه و دانش آموزانه را فراهم کنیم.

دارابی خاطرنشان کرد: برای طرح محتوایی موزه میناب تیم تشکیل شده‌ و در حال اجرا شدن است.

دعوت برای مشارکت داوطلبانه در مرمت آثار تاریخی

وی با دعوت از مردم برای مشارکت در روند مرمت آثار تاریخی گفت: چه اشکالی دارد که مردم عزیز ما در داخل و خارج از کشور به‌صورت داوطلبانه و بدون هیچ تعهدی برای کمک به کشور وارد میدان شوند و از ظرفیت‌های موجود برای مرمت استفاده کنیم.

وی افزود: مرمت بناهای تاریخی زیر نظر شورای فنی هر استان و همچنین شورای فنی وزارتخانه و براساس دستورالعمل‌های تخصصی انجام می‌شود و تیم‌های کارشناسی نیز برای بازدیدهای میدانی و بررسی خسارت‌ها تشکیل شده‌اند.

 دارابی همچنین درباره وضعیت حفاظت از آثار تاریخی و مقابله با قاچاق اشیا گفت: گزارش‌هایی از ایست‌های بازرسی به ما رسیده، اما گزارش مستقیمی درباره کشف اشیای قاچاق در اختیار نداریم و این موضوع را باید از یگان حفاظت پیگیری کرد تا مشخص شود شرایط به چه صورت بوده است.

وی با اشاره به تقویت یگان حفاظت میراث فرهنگی افزود: امسال هزار نیروی جدید به یگان حفاظت اضافه می‌کنیم، اما در شرایط جنگی، بحث امنیت با دشواری‌ها و موانع زیادی همراه است. با این حال، با مجوزهای قبلی صادرشده، این اتفاق امسال عملی خواهد شد.

فعال شدن بازدید مجازی موزه‌ها

دارابی از راه‌اندازی بازدید مجازی موزه‌ها خبر داد و گفت: از فردا بازدید مجازی موزه‌ها را فعال می‌کنیم.

دارابی همچنین درباره برنامه‌های میراث فرهنگی در حوزه خلیج فارس و تنگه هرمز اظهار داشت: درباره تنگه هرمز، حوزه میراث زیر آب و همچنین پژوهشگاه میراث فرهنگی چندین جلسه برگزار کرده‌اند و این موضوع در حال پیگیری است.

دارابی افزود: البته ما بندر سیراف را نیز به فهرست یونسکو فرستاده‌ایم که می‌تواند نماینده مسئله خلیج فارس باشد.

وی درباره جشنواره چندرسانه‌ای میراث فرهنگی گفت: داوری و بررسی آثار جشنواره انجام شده بود، اما به حوادث دی‌ماه برخوردیم و شرایط برگزاری فراهم نشد.