موزه‌ها مکانی برای شنیده شدن و تقویت تاب‌آوری اجتماعی هستند

لیلا کفاش‌زاده، پژوهشگر حوزه آیین و فرهنگ و طراح و مجری دومین رویداد «تو صبوری، من صبور» در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا با تأکید بر نقش موزه‌ها در ارتقای تاب‌آوری اجتماعی گفت: موزه تنها محل نگهداری آثار تاریخی و هنری نیست، بلکه می‌تواند به فضایی برای شنیده شدن انسان‌ها، گفت‌وگو و التیام زخم‌های روحی جامعه تبدیل شود.

او درباره برگزاری دومین نشست از سلسله برنامه‌های «هنر و تاب‌آوری» در موزه هنرهای معاصر تهران اظهار کرد: پس از حضور در نخستین نشست «هنر و تاب‌آوری» در موزه، ایده برگزاری رویداد «تو صبوری، من صبور» در ذهنم شکل گرفت و با همراهی جمعی از فعالان حوزه فرهنگ، ادبیات، هنرهای نمایشی و موزه‌داری آن را اجرا کردیم.

کفاش‌زاده افزود: این برنامه هم‌زمان با نمایش عمومی آثار هنرمندان برجسته اروپایی با موضوع «هنر و جنگ» برگزار شد و در آن ۱۱ عروسک «سنگ صبور» که با الهام از قصه‌ای به همین نام ساخته شده بودند، با لباس‌هایی برگرفته از آثار به نمایش درآمده، در معرض دید مخاطبان قرار گرفتند.

طراح و مجری دومین رویداد «تو صبوری، من صبور» هدف از این اجرا را ایجاد پیوندی میان تجربه هنرمندان اروپایی در دوران جنگ‌های جهانی و مفهوم صبوری و تاب‌آوری در فرهنگ ایرانی دانست و گفت: عروسک‌ها توسط افرادی که «سنگ صبورهای زنده» نامیده می‌شدند به نمایش درآمدند و تلاش شد مخاطبان از دریچه هنر با مفهوم تحمل رنج، امید و بازسازی روحی ارتباط برقرار کنند.

او ادامه داد: در ابتدای برنامه، توضیحاتی درباره آثار و هنرمندانی همچون فرانسیس بیکن، جورجو موراندی، ماکس بکمان، پی‌یر سولاژ، هانس هارتونگ، آرنالدو پومودورو، گونتر اوکر و ژان دوبوفه ارائه شد؛ هنرمندانی که در فضای تلخ و اندوه‌بار جنگ، آثار ماندگاری خلق کرده‌اند.

طراح این رویداد با اشاره به بخش نمایشی برنامه گفت: پس از بازدید از نمایشگاه، مخاطبان به کتابخانه موزه هدایت شدند و قصه نمایشی «سنگ صبور» برای آنان روایت شد. همچنین توضیح دادم که این عروسک‌ها را در روزهای جنگ دوخته بودم و پس از مشاهده مجموعه «هنر و جنگ» تصمیم گرفتم لباس آنها را با الهام از تابلوهای این نمایشگاه طراحی کنم.

کفاش‌زاده افزود: بر بدن هر یک از عروسک‌ها زخم‌هایی نمادین با عنوان‌هایی مانند زخم تنهایی، شکست، شرم، فقدان، بی‌پناهی، طردشدگی، بی‌اعتمادی و بی‌ارزشی طراحی شده بود و در مقابل، مرهم‌هایی با مفاهیمی همچون دوستی، امید، گفت‌وگو، عشق، اعتماد، پذیرش، امنیت، ارزشمندی، رهایی و شروع دوباره قرار داشت تا مخاطبان به شکلی نمادین مرهم دلخواه خود را بر زخم‌ها ببندند.

طراح و مجری دومین رویداد «تو صبوری، من صبور» با بیان اینکه بخش پایانی برنامه در حیاط مرکزی موزه برگزار شد، گفت: مجسمه «درمانگر» اثر رنه مگریت به عنوان «سنگ صبور موزه» معرفی شد و تسهیلگران برنامه در گوشه‌وکنار حیاط مستقر شدند تا بازدیدکنندگان بتوانند بدون قضاوت، از رنج‌ها و زخم‌های روحی خود سخن بگویند و احساس کنند که کسی شنونده آنهاست.

او تأکید کرد: هدف اصلی این اجرا ایجاد فضایی امن برای گفت‌وگوی صلح‌آمیز، همدلی و بازسازی روانی جامعه بود؛ فضایی که هنر بتواند نقش درمانگر و امیدبخش خود را ایفا کند.

طراح این رویداد با اشاره به همراهی گروهی از مروجان کتاب، کارگردانان نمایش عروسکی، نقاشان، مجسمه‌سازان، کنشگران اجتماعی، تسهیلگران فرهنگی و موزه‌داران در اجرای برنامه افزود: همه اعضای این گروه تلاش کردند تا برای ساعتی آرامش، همدلی و امید را به مخاطبان هدیه دهند.

کفاش‌زاده در پایان با اشاره به برگزاری این برنامه در نخستین سالگرد جنگ ۱۲ روزه، استقبال گسترده مخاطبان را نشانه نیاز جامعه به چنین برنامه‌هایی دانست و خاطرنشان کرد: موزه هنرهای معاصر تهران با برگزاری رویدادهایی مانند «هنر و جنگ» و حمایت از برنامه‌های «هنر و تاب‌آوری»، نشان داده است که موزه‌ها می‌توانند فراتر از یک فضای نمایشگاهی، به مکانی برای شنیده شدن انسان‌ها، تقویت گفت‌وگو، کاهش آلام اجتماعی و افزایش تاب‌آوری جامعه تبدیل شوند.

انتهای پیام/