نادرشاه افشار پادشاه جهانگشای تاریخ افشاریان است که او را همتراز با ناپلئون بناپارت میدانند. نادرشاه فرماندهای نظامی بود که با تدبیر و شجاعت خود، بر افغانهای مهاجم پیروز شد و به آنها شکستی سهمگین وارد آورد. اما ماجرای حملهی محمود افغان به ایران چه بود و نادر، پادشاه حکومت افشاریه، چطور توانست با آشوب و وحشیگری افغانها مقابله کند؟
کشور ایران شاهد شکلگیری و رشد و فروپاشی دورههای تاریخی بسیاری بوده است. تمدنهای گوناگونی در طول تاریخ ایران توسط حکومتهای مختلف به وجود آمدهاند و از بین رفتهاند. در این میان، سلسله هخامنشیان یکی از باشکوهترین دورههای حکمرانی در کشورمان بوده است؛ تاجاییکه شاید کسی فکر نمیکرد به این راحتیها ازهم فروبپاشد. اما علت سقوط هخامنشیان چه بود و چه دلایل ناشناختهای باعث افول سلسلهی هخامنشیان شد؟ اگر میخواهید به پاسخ این سؤالها دست یابید، در ادامهی این متن با ما همراه شوید تا دلایل فروپاشی حکومت هخامنشیان را بررسی کنیم.
پرچم ایران که نشان هویت سرزمینمان است، در طول دورههای مختلف دستخوش تغییرات بسیاری شده تا به شکل امروزیاش پدیدار شود و قدمت ایران را به رخ بکشد. البته، اطلاعات ما دربارهی نوع پرچم برخی حکومتها محدود است. بااینحال، تلاش کردهایم تغییرات پرچم کشور را از دورهی حکومت ماد تا هماکنون بررسی کنیم.
کریمخان زند یکی از فرماندهان مشهور سپاه نادرشاه بود. او توانست در زمان بیثباتی سیاسی و اقتصادی کشور، قبایل مهم را با یکدیگر متحد کند و همهی بخشهای ایران را تحت حکومت خود درآورد. کریمخان بنیانگذار سلسلهی زندیه بود و در تاریخ زندیان با نام وکیلالرعایا نیز شناخته میشود. او در زمان حکومتش، برای آسایش مردم و آبادانی کشور تلاشهای بسیاری کرد. ایران در آن دوران، به امنیت و آرامشی نسبی رسید و وضعیت معیشت و زندگی مردم بهبود یافت.
اردشیر بابکان پایهگذار سلسله ساسانی بود که پس از شکست اردوان پنجم، آخرین پادشاه اشکانی، در جنگ دشت هرمزدگان حاکمیت ایران را به دست گرفت. او در سال ۲۲۶ میلادی، تیسفون را به تصرف درآورد و آن را پایتخت خود قرار داد. سپس، به روم لشکر کشید و ضمن شکستدادن امپراتور روم، نصیبین و حران را به قلمروی خود اضافه کرد.
از زمان شروع حکومت صفویان بر ایران تا آغاز انقلاب مشروطه، بین دولت ایران و دولت عثمانی روابط خصمانهای وجود داشت. به همین دلیل، یکی از اتفاقات مهم در این دوران جنگ های ایران و عثمانی محسوب میشوند. در زمان شاهان صفوی چندین بار با دولت عثمانی وارد جنگ شد و تا زمانی که ترکان عثمانی ضعیف شدند، این جنگها ادامه داشت. بعضی از این نبردها بهنفع ایران تمام میشد و در بعضی دیگر، عثمانیها پیروز میدان بودند.
با نگاهی به خلاصه تاریخ ایران درمییابیم که شاپور اول جانشین اردشیر بابکان و دومین پادشاه سلسلهی ساسانیان بود که بر ایران حکومت کرد. او در دورهی حکمرانیاش، ضمن جنگهای متوالی با رومیان، بینالنهرین و حران و نصیبین و انطاکیه را به تصرف خود درآورد. از مهمترین اقدامات این پادشاه ساسانی اسیرکردن والِرین، امپراتور روم و همچنین، فتح ارمنستان و افزودن آن به قلمروی ایران محسوب میشود.
تاریخ سامانیان، روایت فراز و نشیبهای شکلگیری حکومتی فارسی زبان در ایران پس از اسلام است. با مطالعهی خلاصه تاریخ ایران از سرگذشت کشورمان در دوران مختلف دانستههای بیشتری کسب خواهیم کرد.
داریوش کبیر یکی از پادشاهان بزرگ سلسله هخامنشیان است که مهمترین پادشاه این دوره تاریخی قبل از اسلام شناخته میشود. اقدامات مهم این پادشاه هخامنشی همچون ایجاد امنیت، فرونشاندن شورشهای پس از مرگ کورش و سروساماندادن به اوضاع و ادارهی کشور با تدبیر خویش و به سبک و سیاق کورش کبیر، باعث شد که او را ناجی امپراتوری پارس بدانند. البته، دلیلهای پرشمار دیگری نیز از نقش بیبدیل او در امپراتوری عظیم هخامنشی حکایت دارند. پرسش اینجاست که چه حوادثی در دوران حکومت او رخ داد که باعث برجستهشدن این شاه ایرانی شد؟ پاسخ این پرسش درباره تاریخ هخامنشیان را در این نوشتار از «دستی بر ایران» خواهید یافت.