دسترسی پایدار و آزاد به اینترنت، لازمه توسعه و تاب‌آوری ملی است

به گزارش خبرآنلاین، به نقل از روابط‌عمومی وزارت ارتباطات، در این پنل تخصصی که در قالب رویداد «شریان‌های ارتباطی پایدار ایران؛ حماسه تاب‌آوری در جنگ تحمیلی سوم» برگزار شد، صاحب‌نظران حوزه ارتباطات و سیاست‌گذاری فضای مجازی، دیدگاه‌های مختلف درباره تاثیر شبکه‌های اجتماعی، سیاست‌های محدودسازی اینترنت و نسبت میان امنیت ملی و حکمرانی دیجیتال را بررسی کردند.

ضرورت عبور از سیاست‌های مبتنی بر قطع و فیلترینگ

حسام‌الدین آشنا، رییس اسبق مرکز بررسی های استراتژیک؛ در سخنانی با عنوان «از انسداد تا حکمرانی هوشمند» دسترسی آزاد به اینترنت را ضرورتی ملی برای توسعه، امنیت و عدالت دانست و تاکید کرد: سرعت پایین و محدودیت‌های اینترنت به زنگ خطری برای کشور تبدیل شده و باید نسبت به پیامدهای آن توجه جدی داشت.

وی با طرح این پرسش که آیا همچنان باید سیاست قطع و فیلترینگ به‌عنوان تنها ابزار مدیریت فضای سایبری ادامه پیدا کند، اظهار داشت: تجربه نشان داده قطع سراسری اینترنت نه‌تنها امنیت ایجاد نمی‌کند بلکه هزینه‌های اقتصادی، اجتماعی و امنیتی سنگینی به کشور تحمیل می‌کند.

آشنا افزود: گسترش استفاده از فیلترشکن‌ها، افزایش نارضایتی اجتماعی و وابستگی بیشتر به ابزارهای خارجی، از جمله پیامدهای سیاست‌های محدودکننده در فضای مجازی است.

وی همچنین با اشاره به تجربه محدودسازی برخی پلتفرم‌ها در سال‌های گذشته، تاکید کرد: توسعه شبکه‌های داخلی در صورت همراه شدن با بستن پلتفرم‌های خارجی، نمی‌تواند به شکل‌گیری یک اکوسیستم رقابتی و موفق منجر شود.

مشاور رئیس‌جمهور اسبق، بی‌اعتمادی کاربران نسبت به حفاظت از داده‌های شخصی در برخی پلتفرم‌های داخلی را از دلایل گرایش مردم به استفاده از شبکه‌های خارجی دانست و تصریح کرد: ابهام در نحوه صیانت از داده‌ها، اعتماد عمومی را کاهش داده است.

وی با بیان اینکه هیچ پلتفرمی خارج از سازوکارهای الگوریتمی فعالیت نمی‌کند، راهکار عبور از وضعیت فعلی را تغییر رویکرد از «قطع سراسری» به «مدیریت هدفمند و شفاف»، تقویت زیرساخت‌های رقابتی شبکه ملی اطلاعات و تدوین منشور حقوق کاربران با تاکید بر حق دسترسی پایدار و باکیفیت عنوان کرد.

تبعیض دیجیتال، مانعی در مسیر توسعه و مشارکت اجتماعی

هادی خانیکی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی؛ نیز در سخنانی با عنوان «ارتباطات، تبعیض دیجیتال و تاب‌آوری جامعه متصل در ایران» تبعیض دیجیتال و شکل‌گیری اینترنت طبقاتی را یکی از مسائل مهم امروز کشور دانست.

وی با اشاره به اهمیت ارتباطات در تجربه بحران‌ها و جنگ‌های اخیر، اظهار داشت: تحولات یک سال گذشته نشان داد ارتباطات و دسترسی به اینترنت بخشی از زیرساخت‌های اصلی دفاع، تاب‌آوری و مدیریت بحران در کشور است.

خانیکی با تاکید بر اینکه توسعه بدون نظام ارتباطی پایدار، گردش آزاد اطلاعات و امکان گفت‌وگوی اجتماعی محقق نمی‌شود، افزود: اینترنت، تلفن همراه و شبکه‌های اجتماعی سه ضلع اصلی جامعه شبکه‌ای امروز را تشکیل می‌دهند.

وی ادامه داد: محدودیت‌های گسترده و اختلال در دسترسی به اینترنت، میزان رضایت اجتماعی و مشارکت عمومی را کاهش داده و جامعه را با چالش مواجه کرده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، وجود تناقض در سیاست‌گذاری‌های ارتباطی کشور را از مسائل جدی این حوزه دانست و گفت: در بسیاری از مواقع، نخستین واکنش به مسائل اجتماعی و امنیتی، حرکت به سمت محدودسازی اینترنت یا ایجاد دسترسی‌های تبعیض‌آمیز است.

خانیکی با استناد به نتایج مطالعات اجتماعی، احساس تبعیض و بی‌عدالتی را یکی از مهم‌ترین مسائل جامعه ایرانی در دهه‌های اخیر عنوان کرد و افزود: ارائه دسترسی‌های خاص به برخی گروه‌ها، در حالی که محدودیت برای عموم مردم اعمال می‌شود، به تشدید این احساس منجر خواهد شد.

وی تاکید کرد: دسترسی به اینترنت نقش مهمی در افزایش مشارکت اجتماعی، سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی دارد و بدون آن، تحقق امنیت پایدار ممکن نیست.

خانیکی همچنین با اشاره به اهمیت ارتباطات در شرایط بحران و جنگ، تصریح کرد: قطع ارتباطات در شرایط بحرانی می‌تواند به افزایش شایعات، گسترش اخبار جعلی، تشدید نگرانی‌های عمومی و اختلال در فعالیت‌های اقتصادی منجر شود.

۵۸۵۸