باستانشناسان و مرمتگران ایتالیایی در تازهترین مرحله از پروژه احیای کولوسئوم رم، بخشهایی از ساختار اصلی و ورودیهای تاریخی این آمفیتئاتر عظیم را که طی قرنها زیر لایههای خاک مدفون مانده بود، آشکار و بازسازی کردند؛ اقدامی که نهتنها خوانش معماری و سازمان فضایی یکی از مهمترین بناهای جهان باستان را ممکن ساخته، بلکه تجربهای تازه از مواجهه مستقیم با میراث روم باستان را پیش روی بازدیدکنندگان قرار داده است.
به گزارش خبرنگار میراثآریا، کولوسئوم رم، نماد ماندگار شکوه معماری و مهندسی امپراتوری روم، در جریان یکی از گستردهترین پروژههای مرمتی دهههای اخیر، سیمایی تازه و در عین حال اصیل از گذشته خود را بازیافته است؛ پروژهای که با آشکارسازی بخشهایی از ساختار مدفون این بنای تاریخی، لایههایی کمتر دیدهشده از تاریخ معماری و حیات شهری روم باستان را نمایان کرده است.
در چارچوب این طرح، بلوکهای تازهای از سنگ مرمر تراورتن در بخش بیرونی محوطه نصب شده تا جایگاه ستونهای عظیم ورودیهای تاریخی کولوسئوم بازتعریف و خوانش فضایی بنا برای بازدیدکنندگان بازسازی شود. این اقدام، افزون بر احیای منظر تاریخی آمفیتئاتر فلاوی، امکان درک دقیقتری از مقیاس، تناسبات و سازمان مهندسی یکی از بزرگترین سازههای عمومی جهان باستان را فراهم کرده است.
از مهمترین بخشهای این مرمت، نمایان شدن شمارههای اصلی ورودیهاست؛ نشانههایی که در دوران روم باستان بر فراز طاقها حک میشد تا تماشاگران بتوانند جایگاه خود را بهسادگی پیدا کنند. این اعداد، که بخشی از نظام پیچیده هدایت جمعیت در کولوسئوم محسوب میشدند، امروز بهعنوان سندی ارزشمند از پیشرفت برنامهریزی شهری و مهندسی عملکردی در تمدن روم مورد توجه پژوهشگران قرار گرفتهاند.
بر اساس شواهد تاریخی، در تمامی طاقها ـ بهجز محورهای اصلی و فرعی بنا ـ شمارههایی بر بالای دهانهها و زیر نخستین کرنیس نمای بیرونی حک شده بود؛ سامانهای که ورود و جابهجایی دهها هزار تماشاگر را در کوتاهترین زمان ممکن مدیریت میکرد.
استفانو بوری، معمار پروژه مرمت، با اشاره به اهداف کلان این طرح اعلام کرد: از آغاز، هدف ما بازگرداندن درکی واقعی از مقیاس و تناسبات اصیل کولوسئوم بود. ما محیط اصلی و سنگفرششده پیرامون بنا، موسوم به کرپیدینه، و همچنین ابعاد کامل طاقها و فورنیکسهایی را که قرنها زیر خاک مدفون مانده بود، بازسازی کردیم.
به گفته او، این پروژه تلاشی علمی برای بازخوانی ساختار فضایی و عملکردی آمفیتئاتر فلاوی بهشمار میرود؛ بنایی که طی قرون متمادی بر اثر فرسایش، زمینلرزه و تغییرات محیطی، بخشی از عناصر اصلی خود را از دست داده بود.
همزمان با عملیات احیا، متخصصان موفق شدند ترازهای اصلی بنا را نیز بازیابی کنند؛ اقدامی که امکان مطالعه دوباره نقشه هندسی و الگوی معماری کولوسئوم را فراهم ساخته است. این فرآیند همچنین فرصتی برای بازطراحی سامانه هدایت و دفع آبهای سطحی ایجاد کرد تا زیرساختهای حفاظتی بنا با استانداردهای نوین حفاظت میراثفرهنگی هماهنگ شود.
در نتیجه این مداخله، فضای پیرامونی کولوسئوم اکنون علاوه بر ساماندهی هیدرولیکی، دسترسپذیری بیشتری برای گردشگران یافته و مدیریت آب نیز به بخشی جداییناپذیر از طراحی جدید کفسازی محوطه تبدیل شده است؛ رویکردی که از نگاه کارشناسان، نمونهای موفق از تلفیق حفاظت تاریخی با الزامات مدیریت پایدار میراثفرهنگی به شمار میرود.
آلفونسینا روسو، باستانشناس و نماینده وزارت میراثفرهنگی ایتالیا، نیز با اشاره به اهمیت تاریخی این بازسازی گفت: هدف ما احیای بخشی از راهروهای ورودی عمومی بود که در گذر زمان از میان رفته بودند. دو بخش از راهروهای آمفیتئاتر فلاوی که از قرن ششم میلادی، عمدتا در پی ناپایداری شدید زمین و عوامل محیطی فرو ریخته بود، اکنون بازسازی شدهاند.
انتهای پیام/
باستانشناسان در جریان کاوشهای شهری در پادربورن آلمان، یک دفترچه یادداشت مومی کمنظیر را درون کیفی چرمی و در اعماق یک توالت قرونوسطایی کشف کردند؛ یافتهای استثنایی که نهتنها بخشی از مناسبات اقتصادی و زندگی خصوصی نخبگان سده سیزدهم میلادی را آشکار میکند، بلکه به دلیل شرایط محل دفن، پس از حدود هشت قرن به شکلی شگفتانگیز سالم باقی مانده است.
تشدید تنشها و درگیریهای نظامی در خاورمیانه، روند شتابان رشد گردشگری در کشورهای عربی را متوقف کرده و مهمترین قطبهای گردشگری و هوانوردی منطقه، از دبی و ابوظبی تا دوحه، اکنون با کاهش محسوس ورود گردشگران، لغو گسترده پروازها، افت شدید اشغال هتلها و بحران بازسازی اعتماد جهانی مواجه شدهاند؛ بحرانی که تحلیلگران آن را یکی از سنگینترین شوکهای واردشده به اقتصاد خدماتمحور منطقه پس از همهگیری کرونا توصیف میکنند.
افزایش شتابان ورود گردشگران به مالت و ثبت بیش از چهار میلیون بازدیدکننده در سال ۲۰۲۵، این کشور جزیرهای را به تازهترین کانون نگرانیهای اروپا درباره «گردشگری بیشازحد» تبدیل کرده است؛ وضعیتی که اگرچه میلیاردها یورو درآمد برای اقتصاد مالت به همراه داشته، اما همزمان فشار فزایندهای بر زیرساختهای شهری، محیطزیست و کیفیت زندگی ساکنان محلی وارد کرده و افکار عمومی این کشور را بر سر میزان تحملپذیر گردشگر دوپاره ساخته است.
مقامات یونان همزمان با ادامه عملیات حفاری و مرمت در محوطه باستانی «تپه کاستا» در آمفیپولیس، از بخشهایی از فضای داخلی یک مقبره عظیم مقدونی رونمایی کردند؛ آرامگاهی متعلق به قرن چهارم پیش از میلاد که به گفته مقامهای فرهنگی یونان، احتمالا با حلقه نزدیکان و نخبگان مرتبط با اسکندر مقدونی پیوند داشته است.
Δ