باستانشناسان در جریان کاوشهای شهری در پادربورن آلمان، یک دفترچه یادداشت مومی کمنظیر را درون کیفی چرمی و در اعماق یک توالت قرونوسطایی کشف کردند؛ یافتهای استثنایی که نهتنها بخشی از مناسبات اقتصادی و زندگی خصوصی نخبگان سده سیزدهم میلادی را آشکار میکند، بلکه به دلیل شرایط محل دفن، پس از حدود هشت قرن به شکلی شگفتانگیز سالم باقی مانده است.
به گزارش خبرنگار میراثآریا، کاوشهای باستانشناسی در شهر پادربورن در شمال آلمان به کشفی کمسابقه و راهبردی در مطالعات زندگی روزمره قرونوسطی منتهی شد؛ جایی که پژوهشگران موفق شدند یک دفترچه یادداشت مومی ۱۰ صفحهای را درون کیفی چرمی و نقشدار، از اعماق یک توالت متعلق به سدههای میانی بیرون آورند.
این دفترچه کوچک که از صفحات چوبی پوشیدهشده با موم ساخته شده، حاوی یادداشتهایی به خط شکسته لاتین است و به باور کارشناسان، حدود ۸۰۰ سال پیش به یک بازرگان ثروتمند تعلق داشته است. باستانشناسان احتمال میدهند این شیء ارزشمند بهصورت اتفاقی به داخل توالت سقوط کرده و در همانجا مدفون شده باشد.
اهمیت این کشف، افزون بر نادر بودن ماهیت اثر، به وضعیت حفاظتی استثنایی آن بازمیگردد. محیط بیهوازی و مهرومومشده توالتهای قرونوسطایی، شرایطی فراهم کرده که مواد ارگانیکی چون چوب، چرم و موم، برخلاف روند طبیعی تجزیه، برای قرنها سالم باقی بمانند.
سوزان برتزل، مرمتگر آثار تاریخی، با اشاره به وضعیت این مجموعه میگوید: حتی پس از چندین قرن حضور در زیر زمین، این یافته همچنان بوی بسیار نامطبوعی داشت.
به گفته او، باستانشناسان در جریان پاکسازی اولیه متوجه شدند تودهای گلآلود و بیشکل، در واقع یک کیف چرمی ظریف با نقش برجسته گل زنبق بوده است.
نقش گل زنبق که در فرهنگ سیاسی و مذهبی قرونوسطی نمادی از قدرت سلطنتی، منزلت اجتماعی و لطف الهی محسوب میشد، نشان میدهد صاحب این اشیاء به طبقات ممتاز و بانفوذ جامعه تعلق داشته است.
دفترچه کشفشده با ابعاد تقریبی ۸.۶ در ۵.۵ سانتیمتر، دارای صفحاتی مومی است که در آن دوران با استفاده از قلمهای نوکتیز فلزی یا استخوانی موسوم به «استایلوس» روی آنها مینوشتند. متنهای لاتین موجود در این دفترچه بهدلیل فشردگی خطوط، همپوشانی یادداشتها و وجود غلطهای املایی رایج در قرونوسطی، خوانش و ترجمهای پیچیده و زمانبر دارند.
باربارا روشوف-پارتزینگر، باستانشناس ارشد پروژه، اعلام کرده است که تحلیل کامل این متون به زمان قابلتوجهی نیاز دارد و بررسیهای اولیه، قدمت این اثر را میان قرن سیزدهم تا اواخر قرن چهاردهم میلادی نشان میدهد.
اسووا گای، باستانشناس شهری پادربورن، نیز معتقد است نویسنده این یادداشتها احتمالا یک بازرگان محلی بوده که معاملات اقتصادی، حسابهای تجاری یا حتی تأملات شخصی خود را در این دفترچه ثبت میکرده است؛ موضوعی که از سطح بالای سواد و جایگاه اجتماعی مالک آن حکایت دارد. در آن دوران، توانایی خواندن و نوشتن عمدتا در اختیار طبقات محدود و ثروتمند جامعه، بهویژه بازرگانان و روحانیون، قرار داشت.
در کنار این دفترچه، مجموعهای از اشیای روزمره از جمله بشکه، چاقو، ظروف سفالی و قطعاتی از سبد نیز کشف شده است؛ اما یکی از شگفتانگیزترین یافتهها، قطعات پارچههای ابریشمی بسیار ظریف و تزیینشدهای است که به گفته پژوهشگران، احتمالا پس از پایان کاربری اصلی خود، بهعنوان دستمال توالت مورد استفاده قرار گرفتهاند.
کارشناسان این موضوع را نشانهای روشن از ثروت و تجملگرایی صاحب خانه میدانند؛ چرا که استفاده از ابریشم برای چنین منظوری حتی در میان اشراف قرونوسطی نیز رفتاری فوقالعاده پرهزینه و اشرافی تلقی میشد.
تیم تحقیق اکنون امیدوار است با بررسی اسناد آرشیوی و مالکیت تاریخی قطعه زمینی که این توالت در آن قرار داشته، بتواند هویت دقیق ساکنان بنا در سده سیزدهم میلادی را شناسایی کند. در سناریوی مطلوب، امکان دارد نام صاحب این دفترچه مومی نیز در منابع تاریخی یافت شود؛ اتفاقی که میتواند این کشف را به یکی از معدود نمونههای شناسایی مستقیم مالک یک شیء شخصی در باستانشناسی قرونوسطی تبدیل کند.
انتهای پیام/
باستانشناسان و مرمتگران ایتالیایی در تازهترین مرحله از پروژه احیای کولوسئوم رم، بخشهایی از ساختار اصلی و ورودیهای تاریخی این آمفیتئاتر عظیم را که طی قرنها زیر لایههای خاک مدفون مانده بود، آشکار و بازسازی کردند؛ اقدامی که نهتنها خوانش معماری و سازمان فضایی یکی از مهمترین بناهای جهان باستان را ممکن ساخته، بلکه تجربهای تازه از مواجهه مستقیم با میراث روم باستان را پیش روی بازدیدکنندگان قرار داده است.
تشدید تنشها و درگیریهای نظامی در خاورمیانه، روند شتابان رشد گردشگری در کشورهای عربی را متوقف کرده و مهمترین قطبهای گردشگری و هوانوردی منطقه، از دبی و ابوظبی تا دوحه، اکنون با کاهش محسوس ورود گردشگران، لغو گسترده پروازها، افت شدید اشغال هتلها و بحران بازسازی اعتماد جهانی مواجه شدهاند؛ بحرانی که تحلیلگران آن را یکی از سنگینترین شوکهای واردشده به اقتصاد خدماتمحور منطقه پس از همهگیری کرونا توصیف میکنند.
افزایش شتابان ورود گردشگران به مالت و ثبت بیش از چهار میلیون بازدیدکننده در سال ۲۰۲۵، این کشور جزیرهای را به تازهترین کانون نگرانیهای اروپا درباره «گردشگری بیشازحد» تبدیل کرده است؛ وضعیتی که اگرچه میلیاردها یورو درآمد برای اقتصاد مالت به همراه داشته، اما همزمان فشار فزایندهای بر زیرساختهای شهری، محیطزیست و کیفیت زندگی ساکنان محلی وارد کرده و افکار عمومی این کشور را بر سر میزان تحملپذیر گردشگر دوپاره ساخته است.
مقامات یونان همزمان با ادامه عملیات حفاری و مرمت در محوطه باستانی «تپه کاستا» در آمفیپولیس، از بخشهایی از فضای داخلی یک مقبره عظیم مقدونی رونمایی کردند؛ آرامگاهی متعلق به قرن چهارم پیش از میلاد که به گفته مقامهای فرهنگی یونان، احتمالا با حلقه نزدیکان و نخبگان مرتبط با اسکندر مقدونی پیوند داشته است.
Δ