سخنگوی دولت در نشست خبری هفته گذشته، مبلغ عیدی کارگران برای سال ۱۴۰۳ را اعلام کرد. عیدی پایان سال، مبلغی است که به کارمندان و کارگران به عنوان پاداش و قدردانی از زحمات آنان در طول سال پرداخت میشود. طبق قانون، حداقل عیدی معادل دو برابر حداقل حقوق پایه و حداکثر عیدی معادل سه برابر پایه حقوق خواهد بود.
حداقل عیدی کارگران در سال جاری براساس قوانین دو برابر پایه دستمزد آنها درنظر گرفته شده؛ سقف عیدی نیز سه برابر حداقل دستمزد کارگران است که توسط شورای عالی کار تصویب شده است. در سال ۱۴۰۳، حداقل دستمزد روزانه برای کارگران ۲۳۸ هزار و ۸۷۲ تومان اعلام شد و براین اساس حداقل عیدی به ۱۴ میلیون و ۳۳۲ هزار و ۳۶۸ تومان و حداکثر عیدی هم به ۲۱ میلیون و ۴۹۸ هزار و ۵۵۲ تومان خواهد رسید.
کارفرمایان باید براساس هر سال خدمت، معادل ۶۰ روز آخرین حقوق کارگران را به عنوان عیدی پرداخت کنند. با این حال، مبلغ عیدی نباید از ۹۰ روز حداقل مزد روزانه قانونی بیشتر باشد.
عیدی کارگران با سابقه کمتر از یک سال نیز به نسبت مدت زمان کارکردشان محاسبه میشود. به عبارت دیگر، هر کارگری که کمتر از یک سال در یک محل کار کرده باشد، عیدیاش به میزان مدت زمانی که مشغول به کار بوده، محاسبه و پرداخت میشود.
همانطور که اشاره شد در سال ۱۴۰۳، حداقل دستمزد روزانه کارگران معادل ۲۳۸ هزار تومان است که بدین ترتیب عیدی کارگران با یک سال سابقه به این صورت محاسبه میشود:
۱. حداقل عیدی: (حقوق ماهانه × تعداد ماههای کاری) ÷ ۱۲
۲. حداکثر عیدی: (حقوق ماهانه × ۲ × تعداد ماههای کاری) ÷ ۱۲
حداقل عیدی کارگران در سال گذشته ۱۰ میلیون و ۶۱۶ هزار و ۵۲۰ تومان بوده که امسال کارگران سه میلیون و ۷۱۵ هزار تومان بیشتر دریافت میکنند.
عیدی کارمندان دولت در سال ۱۴۰۳ با افزایش ۴۰ درصدی نسبت به سال قبل، حداقل دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تعیین شده است. در محاسبه عیدی کارمندان چندین عامل نقش دارند؛ علاوه بر مبلغ پایه عیدی، برای کارمندان متاهل مبلغ ۷۰۰ هزار تومان و برای هر فرزند نیز ۳۰۰ هزار تومان به عیدی اضافه میشود. بدین ترتیب عیدی یک کارمند متاهل با دو فرزند تا سه میلیون و ۸۰۰ هزار تومان خواهد رسید.
حداقل عیدی کارمندان در سال گذشته یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان بود. حداقل عیدی کارگران در سال جاری همانطور که قبلا اشاره شد ۱۴ میلیون و ۳۳۲ هزار تومان است.
میزان پرداخت عیدی کارگران براساس قانون حداقل دوبرابر پایه حقوق و حداکثر سه برابر پایه حقوق در نظر گرفته شده است؛ اما میزان عیدی دریافتی توسط کارگران ساعتی با توجه به مدت قرارداد آنها و مدت زمانی که کار کردهاند، متفات است.
برای کارگران ساعتی که حقوق ماهانه ثابت نداشته و دستمزد آنها در ماه متغیر بوده میانگین حقوق سه ماه آخر آنها به عنوان پایه محاسبه عیدی درنظر گرفته میشود.
عیدی کارگرانی که به صورت پارهوقت مشغول به کار هستند نیز براساس ساعات کار آنها محاسبه و پرداخت میشود.
زمان دقیقی برای واریز عیدی کارگران اعلام نشده است اما رویه پرداخت عیدی در طول این سالها نشان میدهد که حداکثر تا پایان سال یعنی ۲۹ اسفند، به حساب کارگران واریز میشود. با این حال، زمان دقیق پرداخت عیدی ممکن است در کارگاهها و شرکتهای مختلف متفاوت باشد و در بهمنماه نیز به حساب کارگران واریز شود.
بازار کار ایران با پدیدهای فراتر از کمبود فرصت شغلی مواجه شده است؛ ریزش و ماندگار نبودن نیروی کار، بهویژه در مشاغل رسمی، در حالی تشدید شده که شکاف میان دستمزد و هزینههای زندگی، قراردادهای ناپایدار و تغییر انتظارات نسل جدید، کارگران را به سمت مشاغل غیررسمی و گذرا سوق داده است؛ بهطوری که به گفته رئیس کانون کارگران ساختمانی، حدود ۳۵ درصد نیروها پیش از پایان سال نخست کار خود، محیط کاری را ترک میکنند.
با اجرای نرخ سوم بنزین و افزایش قیمت سوختگیری با کارت جایگاه به لیتری ۱۰ هزار تومان، هزینه استفاده از خودرو افزایش یافته است؛ بررسی مصرف ترکیبی و ظرفیت باک خودروهای داخلی و مونتاژی نشان میدهد هزینه پیمایش ۱۰۰ کیلومتر با نرخ جدید بین حدود ۶۴ تا ۸۳ هزار تومان و هزینه پر کردن کامل باک نیز بین ۴۱۰ تا ۶۶۰ هزار تومان خواهد بود.
پرداخت معوقات فروردین بازنشستگان برای همه مشمولان، از جمله افرادی که حقوق خود را از بانکهایی غیر از بانک رفاه دریافت میکنند، به پایان رسیده است؛ با این حال هنوز زمان واریز معوقات اردیبهشت مشخص نشده و بازنشستگان در انتظار اعلام زمان پرداخت هستند.
سید صولت مرتضوی، وزیر سابق تعاون، کار و رفاه اجتماعی، با تأکید بر ضرورت جبران تدریجی عقبماندگی تاریخی دستمزد کارگران گفت افزایش حقوق بهتنهایی نمیتواند مشکلات معیشتی را حل کند و دولت باید همزمان با افزایش متناسب دستمزد با نرخ تورم، برای مهار تورم و تأمین مسکن کارگران نیز اقدام کند.
Δ