بررسی دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد هزینه معیشت خانوارهای کارگری طی ششماهه نخست سال ۱۴۰۴ جهش چشمگیری داشته است؛ بهطوری که میانگین هزینه «معیشت شرافتمندانه» در دهک چهارم هزینهای از اسفند ۱۴۰۳ تا شهریور ۱۴۰۴ حدود ۲۴.۷ درصد افزایش یافته و در صورت تداوم این روند، احتمال رشد تا ۵۵ درصد تا پایان سال وجود دارد؛ رقمی که شکاف مزد و معیشت را به بحرانیترین سطح سالهای اخیر رسانده است.
فهرست محتوا
پاشنهآشیل معیشت کارگران
افزایش مزدها در برابر تورم؛ تراز منفی معیشت
جزئیات هزینه معیشت کارگری در اسفند ۱۴۰۴ و شهریور ۱۴۰۴ (تومان)
در نشست اسفندماه شورایعالی کار، سبد معیشت خانوار کارگری حدود ۲۳.۴ میلیون تومان تعیین شد و بر اساس آن، حداقل دستمزد و مزایا برای خانوار سهنفره به ۱۵.۳ میلیون تومان رسید؛ رقمی که تنها ۶۵ درصد از سبد مصوب را پوشش میداد. اکنون با تورم ۲۴.۷ درصدی، همین سبد معیشت با جهشی قابل توجه روبهرو شده و ضریب پوشش مزد از ۶۵ درصد به حدود ۵۲ درصد سقوط کرده است.
در واقع، اگر مبنای محاسبه، هزینه واقعی «معیشت شرافتمندانه» باشد، هزینه زندگی یک خانوار کارگری سهنفره در اسفند پارسال بیش از ۳۲ میلیون تومان برآورد میشد. در حالیکه حداقل دستمزدها بین ۴۳ تا ۳۲ درصد افزایش یافته بود، باز هم تنها نیمی از هزینههای واقعی زندگی را پوشش میداد. نتیجه آن، افزایش فشار اقتصادی بر کارگران و گسترش پدیده اشتغال دوم و سوم برای جبران کمبود درآمد بود.
اما از سوی دیگر، اجرای قانون مالیات بر مجموع درآمد، کارگران دوشغله را نیز هدف قرار داده و این موضوع عملاً توان جبران مالی آنان را محدود کرده است. از طرفی کاهش کیفیت زندگی و حذف هزینههای غیراولویتدار نیز در بلندمدت آسیبهای اجتماعی جدیدی به همراه دارد.
به گفته کارشناسان، تفاوت میان هزینه مصوب شورایعالی کار و هزینه واقعی زندگی کارگران یکی از چالشهای ساختاری بازار کار است. کارفرمایان معتقدند هزینههایی مانند مسکن، آموزش و بهداشت که طبق قانون بر عهده دولت است، نباید جزو اقلام سبد معیشت برای تعیین مزد لحاظ شود.
افزون بر این، اختلاف هزینه زندگی در مناطق مختلف کشور و مخالفت کارفرمایان با مبنا قرار گرفتن هزینه معیشت در تهران و کلانشهرها، باعث میشود رقم مصوب سبد معیشت گاهی تا ۵۰ درصد کمتر از واقعیت اقتصادی خانوارها باشد. در نتیجه، افزایش سالانه مزد که بر پایه همین سبد محاسبه میشود، بههیچوجه توان جبران تورم و گرانیهای واقعی را ندارد.
بر اساس مصوبه اسفند سال گذشته، حداقل دستمزد و مزایای خانوار سهنفره کارگری حدود ۴.۶ میلیون تومان افزایش یافت و در سطوح مزدی بالاتر، این رشد به ۱۰ میلیون تومان رسید. با این حال، دادههای مرکز آمار نشان میدهد تنها در ششماهه نخست سال ۱۴۰۴، هزینه معیشت کارگری حدود ۸ میلیون تومان افزایش پیدا کرده است. به بیان دیگر، در همان نیمسال نخست، تمام اثر افزایش مزدها خنثی شده و قدرت خرید کارگران عملاً درجا زده است.
عنوان
اسفند ۱۴۰۳
شهریور ۱۴۰۴
میزان تغییر
هزینه روزانه هر نفر
۱۳۷,۰۴۲
۱۷۰,۸۵۵
۳۳,۸۱۳
هزینه هر نفر در ماه
۴,۱۷۹,۷۷۱
۵,۲۱۱,۰۶۴
۱,۰۳۱,۲۹۳
هزینه خوراک یک خانوار ۳ نفره کارگری در ماه
۱۲,۵۳۹,۳۱۴
۱۵,۶۳۳,۱۹۳
۳,۰۹۳,۸۷۸
منبع:
روزنامه همشهری
گسترش نیوز
اقتصاد
افزایش ۸ میلیونی هزینه کارگران در نیمسال تایید شد؛ احتمال افزایش ۵۵ درصدی تا پایان سال
بانک و بیمه
کدخبر: 364131
امیر خیرخواهان
۱۴۰۴/۰۸/۱۴ ۰۹:۲۰:۰۰
بازار کار ایران با پدیدهای فراتر از کمبود فرصت شغلی مواجه شده است؛ ریزش و ماندگار نبودن نیروی کار، بهویژه در مشاغل رسمی، در حالی تشدید شده که شکاف میان دستمزد و هزینههای زندگی، قراردادهای ناپایدار و تغییر انتظارات نسل جدید، کارگران را به سمت مشاغل غیررسمی و گذرا سوق داده است؛ بهطوری که به گفته رئیس کانون کارگران ساختمانی، حدود ۳۵ درصد نیروها پیش از پایان سال نخست کار خود، محیط کاری را ترک میکنند.
با اجرای نرخ سوم بنزین و افزایش قیمت سوختگیری با کارت جایگاه به لیتری ۱۰ هزار تومان، هزینه استفاده از خودرو افزایش یافته است؛ بررسی مصرف ترکیبی و ظرفیت باک خودروهای داخلی و مونتاژی نشان میدهد هزینه پیمایش ۱۰۰ کیلومتر با نرخ جدید بین حدود ۶۴ تا ۸۳ هزار تومان و هزینه پر کردن کامل باک نیز بین ۴۱۰ تا ۶۶۰ هزار تومان خواهد بود.
پرداخت معوقات فروردین بازنشستگان برای همه مشمولان، از جمله افرادی که حقوق خود را از بانکهایی غیر از بانک رفاه دریافت میکنند، به پایان رسیده است؛ با این حال هنوز زمان واریز معوقات اردیبهشت مشخص نشده و بازنشستگان در انتظار اعلام زمان پرداخت هستند.
سید صولت مرتضوی، وزیر سابق تعاون، کار و رفاه اجتماعی، با تأکید بر ضرورت جبران تدریجی عقبماندگی تاریخی دستمزد کارگران گفت افزایش حقوق بهتنهایی نمیتواند مشکلات معیشتی را حل کند و دولت باید همزمان با افزایش متناسب دستمزد با نرخ تورم، برای مهار تورم و تأمین مسکن کارگران نیز اقدام کند.
Δ