ریسک‌های تعطیلی بورس؛ فرصت بازگشایی بازار بدون دامنه نوسان

محمد ماهیدشتی، کارشناس اقتصادی در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادآنلاین، با اشاره به تعطیلی طولانی‌مدت بازار سهام ایران گفت: «عدم دسترسی سرمایه‌گذاران به نقدینگی پرتفو‌های خود در دوره بحران، ریسک اعتباری و مالی آنها را تشدید می‌کند و بر اساس تئوری‌های اقتصادی، این مشکل نقدشوندگی سهام به سایر بخش‌های اقتصادی نیز سرایت خواهد کرد و بحران اقتصادی ایران را تشدید می‌کند.»

این کارشناس اقتصادی افزود: با فرض آن که بحران اخیر منجر به کاهش قیمت سهام شود، منطق مالی حکم می‌کند که «سهام ارزان، اما نقد، بسیار بهتر از سهام مسدود، اما گران» است؛ زیرا سرمایه‌گذاران در یک بازار آزاد رفتار خود را بهینه می‌کنند، اما در صورت تعطیلی بازار مجبور می‌شوند که به بازار سیاه و معاملات توافقی پناه ببرند و در این صورت ریسک آنها فراتر از خود بحران خواهد شد.

وی با در نظر گرفتن پیامد‌های این تصمیم شورای عالی بورس، تأکید کرد که عدم دسترسی سرمایه‌گذاران به سرمایه خود در زمان بحران‌ها، به طور کامل اعتماد آنان را از میان می‌برد و این بی‌اعتمادی در آینده نیز از بازگشت سرمایه‌ها به این بازار جلوگیری می‌کند. او گفت هرچه دوره تعطیلی طولانی‌تر شود، عمق مشکلات مالی و اعتباری افزایش می‌یابد و شورای عالی بورس باید از نظر حرفه‌ای مسئولیت این تصمیم خود را به عهده بگیرد.

ماهیدشتی با اشاره به لزوم بازگشایی فوری بازار خاطرنشان کرد: اکنون بهترین اقدام این است که بازار بدون دامنه نوسان و همراه با افشای اطلاعات گروه الف بازگشایی شود و اجازه داده شود قیمت‌ها به صورت طبیعی اصلاح شوند. وی تأکید کرد قیمت هیچ سهمی به صفر نمی‌رسد و اگر قیمت‌ها افت قابل‌توجهی پیدا کنند، نهایتاً در یک سطحی جذابیت خرید افزایش می‌یابد و تعادل جدید شکل خواهد گرفت.

این اقتصاددان همچنین یادآور شد معامله‌گران پیش از بحران نیز احتمال وقوع آن را صفر نمی‌دانستند و بخش قابل توجهی از ریسک‌های مربوطه را در قیمت‌گذاری روز‌های منتهی به بحران لحاظ کرده بودند. به گفته او، بازار دقیقاً به دلیل پیش‌بینی همین بحران در حال از دست دادن ارزش دلاری خود بود و اکنون نیز در زمان کف قیمتی قرار دارد.

وی ادامه داد: در این زمان اگر بازار بدون دامنه باز شود، پس از پیدا کردن کف قیمتی، روند بهبود خود را آغاز می‌کند؛ زیرا اولاً نرخ ارز در حال افزایش نیست و نشان می‌دهد که ریسک ژئوپولیتیک بیش از این نخواهد بود. دوماً سقوط چشمگیر نرخ سود بین‌بانکی موجب می‌شود که ارزندگی سهام افزایش یابد. سوماً بازار سهام ماهیتاً آینده‌نگر است و اخبار احتمالی پایان بحران پیش از وقوع حقیقی آن در قیمت‌ها منعکس خواهند شد.

ماهیدشتی افزود اگر نگرانی‌هایی درباره شرکت‌های آسیب‌دیده از بحران اخیر وجود دارد، بازار تنها قیمت همان شرکت‌ها را تعدیل می‌کند و این مسأله محدود خواهد بود. به علاوه، بازار به تزریق نقدینگی دولتی نیازی ندارد و محدودتر کردن دامنه نوسان تنها فرآیند رسیدن به تعادل را طولانی‌تر و پرهزینه‌تر می‌کند. بهترین تصمیم این است که دامنه نوسان به ۱۰%± در روز افزایش یابد تا بازار به سرعت تعادل خود را پیدا کند؛ زیرا در نهایت نقطه‌ای فرا می‌رسد که خریداران اعلام می‌کنند «دیگر بس است» و بازار در همان نقطه، بازیابی را آغاز می‌کند.