شهر خرم آباد؛ تاریخ، جغرافیا، اقتصاد

تا حالا به کشف خرم آباد، گوهر آرام زاگرس فکر کرده اید؟ شهری که با طبیعت دست نخورده، چشمه های روان و مناظری چشم نواز شناخته می شود و فرصتی عالی برای گردش و یادگیری فراهم می کند. در این مطلب به سراغ جغرافیا، گذشته پر فراز و نشیب و زیبایی های دیدنی خرم آباد می رویم. نام جاهای دیدنی خرم آباد را در برنامه سفر بعدی خود بنویسید!

ویژگی های جغرافیایی خرم آباد

شهر خرم آباد بیست و سومین شهر پرجمعیت کشور و مرکز استان لرستان است. این شهر در ارتفاع حدود 1147 متر از سطح دریا و میان دره های رشته کوه زاگرس قرار دارد. این شهرستان از شمال با شهرستان سلسله، از شمال شرق با بروجرد، از شرق با دورود و الیگودرز، از جنوب با اندیمشک و از غرب و جنوب غرب با دوره و پلدختر هم مرز است.

آب و هوای خرم آباد مدیترانه ای و پرباران است؛ به ویژه در بهار و زمستان بارش فراوانی دارد و به همین دلیل در میان مراکز استان، ششمین شهر پربارش ایران به شمار می رود. میانگین دمای سالانه 17.2 درجه سانتی گراد و میانگین بارش سالانه 509 میلی متر گزارش شده است.

برای رسیدن به خرم آباد چند مسیر در دسترس است:

• فرودگاه شهر خرم آباد

فرودگاه داخلی خرم آباد فعلا پرواز رفت و برگشت به تهران و مشهد را پوشش می دهد. زمان پرواز تهران تا خرم آباد تقریبا یک ساعت است.

• ماشین شخصی و اتوبوس

جاده های زیر خرم آباد را به شهرهای مهم کشور وصل می کنند:

کرمانشاه – خرم آباد: این مسیر از شمال غرب به شهر می رسد. برای دسترسی از کرمانشاه باید از مسیر تکاور – نورآباد – الیشر عبور کنید تا به خرم آباد برسید.

اهواز – خرم آباد: این محور از جنوب وارد شهر می شود. مسیر اهواز – شوش – اندیمشک راه مناسب رسیدن به خرم آباد است.

اصفهان – خرم آباد: این جاده از سمت شرق به شهر متصل می شود. مسیر نجف آباد – داران – الیگودرز – ازنا – دورود – خرم آباد شما را از اصفهان به مقصد می رساند.

تهران – خرم آباد: با طی مسیر تهران – قم – سلفچگان – جلایر – رازان – خرم آباد می توانید از شمال شرق وارد شهر شوید. فاصله خرم آباد تا تهران 490 کیلومتر است و به خاطر قرار داشتن در کریدور تهران – جنوب، اهمیت ارتباطی و راهبردی دارد. آزادراه شماره پنج ایران نیز از این شهر عبور می کند.

ترکیب جمعیت و اقتصاد خرم آباد

بر پایه سرشماری 1395 مرکز آمار ایران، جمعیت خرم آباد 373,416 نفر ثبت شده است.

اقتصاد این شهر بر کشاورزی، دامداری، باغداری، تولید صنایع دستی و تا حدی صنایع کارخانه ای تکیه دارد.

از میان واحدهای صنعتی فعال می توان به کارخانه صنایع چرم و پوست، واحدهای کشت و صنعت و ژنراتورسازی اشاره کرد. همچنین کارخانه سیمان، نیروگاه و واحدهای فولادسازی از صنایع جدیدتر شهر محسوب می شوند.

روایت تاریخی خرم آباد

لرستان از نخستین زیستگاه های انسانی در ایران به شمار می رود و خرم آباد به عنوان یکی از شهرهای مرکزی آن، در دوران ساسانی از مهم ترین شهرهای ناحیه غرب ایران بوده است.

از نخستین قدرت های سیاسی این منطقه، فرمانروایی کاسی ها ذکر شده است.

خایدالو (نام کهن خرم آباد امروزی) پیش از برآمدن مادها، هخامنشیان و ساسانیان، از شهرهای مهم تمدن عیلام بود. گفته می شود شهر «شاپور خواست» (نام خرم آباد در دوره ساسانی) به فرمان شاپور دوم بر ویرانه های همان شهر ساخته شد. خایدالو در دوره عیلامی ها همراه با ماداکتو، اهواز و شوش از مراکز مهم این تمدن کهن به شمار می رفت.

پس از تخریب این ناحیه در حدود سال های 600 پیش از میلاد به دست دولت عیلام، در قرن سوم میلادی به فرمان شاپور اول ساسانی شهری بزرگ و آباد در همان محل ایجاد شد که امروز خرم آباد نام دارد. در اواخر قرن سیزدهم میلادی، شهر شاپور خواست رو به ویرانی گذاشت و خالی از سکنه شد.

در عصر صفوی، پس از پایان حکومت اتابکان لرستان، خرم آباد همچنان جایگاه خود را حفظ کرد و دولت صفوی برای آبادانی و رونق این شهر سرمایه گذاری جدی انجام داد.

در دوره قاجار، محدوده شهر بیشتر اطراف قلعه فلک الافلاک را در بر می گرفت. با شدت گرفتن مهاجرت از شهرها و روستاهای اطراف، محله های تازه شکل گرفت و بافت شهری گسترش یافت.

در دوره پهلوی نیز در محدوده حصار 12 برجی و پیرامون قلعه، بناهایی چون اصطبل، سربازخانه و ستاد لشکر 5 ارتش ساخته شد.

در جنگ هشت ساله ایران و عراق، لرستان به دلیل همجواری با سه استان مرزی در غرب و جنوب غرب کشور اهمیت نظامی و راهبردی داشت و خرم آباد به خاطر قرار گرفتن در مسیر شمال به جنوب چندین بار هدف حملات هوایی و موشکی عراق قرار گرفت.

خرم آباد پس از آبادان، اهواز، دزفول و ایلام پنجمین شهر ایران از نظر تعداد بمباران ها بود. افزون بر آن، لرستان از حیث خسارت مالی، دومین استان آسیب دیده در آن جنگ محسوب می شود.

برای مطالعه بیشتر:

• دره خرم آباد؛ از بستر زندگی تا خاستگاه تمدن های ایران باستان

خرم آباد در کجای ایران است؟

خرم آباد مرکز استان لرستان در غرب ایران است. این شهرستان از شمال شرق با بروجرد، از جنوب با اندیمشک و از غرب و جنوب غرب با دوره و پل دختر همسایه است. موقعیت مکانی خرم آباد را در زیر می بینید:

جمع بندی نهایی

خرم آباد با پیشینه تاریخی پرمایه و طبیعتی سرسبز، هم مقصدی جذاب برای اهل تاریخ و طبیعت گردی است و هم شهری اثرگذار از منظر فرهنگ و هویت ایرانی. بازدید از جاهای دیدنی خرم آباد فرصتی کم نظیر برای تماشای شگفتی های طبیعی و آثار ماندگار تاریخی است. این شهر را در فهرست سفر خود قرار دهید و تجربه ای نزدیک از زیبایی هایش به دست آورید.