باستانشناسان فرانسوی در جریان کاوشهای پیش از اجرای یک پروژه عمرانی در شهر گرونوبل، بقایای نادری از یک چوبهدار متعلق به قرن شانزدهم میلادی را کشف کردند؛ سازهای که نهتنها محل اجرای احکام اعدام، بلکه نمادی از قدرت قضایی و تنشهای مذهبی در فرانسه دوران جنگهای داخلی بوده است.
بهگزارش میراث آریا، در جریان کاوشهای باستانشناسی پیش از بازطراحی بلوار اسپلاناد در شهر گرونوبل فرانسه، پژوهشگران مؤسسه ملی پژوهشهای باستانشناسی پیشگیرانه فرانسه (Inrap) به بقایای یک چوبهدار تاریخی برخوردند که قدمت آن به میانه قرن شانزدهم میلادی بازمیگردد. منطقه اسپلاناد در گذشته بخشی از دشتهای سیلابی دو رودخانه ایزر و دراک بوده و لایههای زمینشناسی آن ترکیبی از رسوبات طبیعی رودخانهای و خاکریزیهای انسانی را در خود جای داده است، موضوعی که از قرنها سیلاب، زهکشی تدریجی و گسترش شهری حکایت دارد.
در حاشیه محل کاوش، باستانشناسان به پیِ سنگی چهارگوشی برخوردند که در کنار آن، ۱۰ گودال تدفین حاوی بقایای دستکم ۳۲ فرد کشف شد. این اجساد بدون جهتگیری مشخص، بدون آیینهای تدفینی و بهشکلی نامنظم در خاک رها شده بودند که خود نشانهای روشن از تدفینهای مجرمانه و تحقیرآمیز است.
پس از بررسی فرضیههای مختلف، پژوهشگران با تطبیق دادههای باستانشناسی با اسناد تاریخی، موفق شدند این سازه را با چوبهدار تاریخی پورت دو لا روش در گرونوبل تطبیق دهند، محلی که در منابع مکتوب دوره رنسانس فرانسه بهعنوان محل نمایش اجساد محکومان شناخته میشود.
بر اساس اسناد آرشیوی، این چوبهدار بین سالهای ۱۵۴۴ تا ۱۵۴۷ میلادی ساخته شده و شامل هشت ستون سنگی بوده که روی پایهای مربعیشکل به ضلع ۸.۲ متر قرار داشتند. بر فراز این ستونها، سازهای چوبی در ارتفاعی حدود پنج متر نصب میشده است. ارتفاع زیاد بنا و وجود خندقی در اطراف آن، سازه را از خطر سیلاب محفوظ نگه میداشت. تعداد ستونها نیز معنا و جایگاه خاصی داشت: در نظام قضایی فرانسه، تعداد پایههای چوبهدار نشاندهنده سطح قدرت دادگاه بود، به گونهای که دادگاههای محلی دو یا شش ستون داشتند، در حالی که چوبهدار سلطنتی مونتفوکون در پاریس دارای ۱۶ ستون بود.
طبق اسناد قضایی، افراد محکوم ابتدا در داخل شهر گرونوبل اعدام میشدند و سپس اجساد آنها برای عبرت عمومی بر چوبهدار خارج از شهر آویخته میشد. برخی از بقایای کشفشده احتمالا به شورشیان پروتستان و چهرههای شاخص جنبش هوگنوها در جریان جنگهای مذهبی فرانسه، از جمله بنوآ کرویه و شارل دو پویی مونبرون، تعلق دارد.
نحوه دفن اجساد (شامل پرتاب بدنها به گودالها، قطعهقطعهکردن یا جابهجایی اندامها) نشان میدهد که مجازات تنها به مرگ محدود نبوده و تحقیر اجتماعی و دینی محکومان پس از مرگ نیز بخشی از نظام تنبیهی آن دوره محسوب میشده است.
با فروکشکردن تنشهای سیاسی و مذهبی در اوایل قرن هفدهم و گسترش شهر گرونوبل، این چوبهدار بهتدریج از کاربری خارج شد و در نهایت به فراموشی سپرده شد، تا اینکه اکنون، پس از چند قرن، بار دیگر در قالب شواهد باستانشناسی سر از خاک برآورده است.
این کشف، دریچهای تازه به درک تاریخ عدالت، مجازات و مناسبات قدرت در اروپای پیشامدرن میگشاید و نشان میدهد که چگونه باستانشناسی میتواند لایههای پنهان تاریخ اجتماعی را آشکار کند.
انتهای پیام/
کمیته میراث جهانی یونسکو در چهلوهشتمین نشست خود در بوسان کرهجنوبی، پس از بررسی گزارش حفاظتی ارائهشده از سوی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی درباره محوطه ثبتجهانی هگمتانه، اقدامات حفاظتی و مدیریتی انجامشده را مورد تایید قرار داد و بر تداوم این روند و ارائه گزارش تکمیلی تا پایان سال میلادی ۲۰۲۷ تاکید کرد.
همزمان با برگزاری چهلوهشتمین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو در بوسان کرهجنوبی، موضوع حفاظت از میراثفرهنگی در شرایط مخاصمات مسلحانه بار دیگر در کانون توجه قرار گرفت و یونسکو با یادآوری آسیبهای واردشده به کاخ جهانی گلستان در جریان حملات نظامی به ایران، بر ضرورت پایبندی دولتها به تعهدات بینالمللی در صیانت از میراث بشری تاکید کرد.
باستانشناسان در جریان کاوشهای باستانشناسی در شهر تاریخی تالین، پایتخت استونی، موفق به کشف یک مُهر سربی پاپی متعلق به پاپ کلمنت پنجم شدند؛ اثری منحصربهفرد از اوایل قرن چهاردهم میلادی که برای نخستین بار از دل حفاریهای باستانشناسی این کشور به دست آمده و میتواند ابعاد تازهای از مناسبات مذهبی، سیاسی و اداری استونی با واتیکان در دوران قرون وسطی را آشکار سازد.
همزمان با برگزاری یک کنفرانس بینالمللی باستانشناسی در یکی از شهرکهای اشغالی واقع در کرانه باختری، موجی از اعتراض در میان دانشگاهیان، باستانشناسان و متخصصان میراثفرهنگی جهان شکل گرفته است؛ معترضان با انتشار بیانیهها و نامههای سرگشاده، این رویداد را مغایر با اصول بیطرفی علمی دانسته و نسبت به استفاده از باستانشناسی برای مشروعیتبخشی به واقعیتهای ناشی از اشغال سرزمینهای فلسطینی هشدار دادهاند.
Δ