صالحی‌امیری: سلامت اداری با رویکرد پلیسی محقق نمی‌شود

وزیر میراث فرهنگی و گردشگری، با اشاره به اهمیت کرامت کارکنان در سلامت نظام اداری، گفت: برای حفظ سلامت اداری نمی‌توان از نگاه پلیسی استفاده کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر، سیدرضا صالحی‌امیری، روز دوشنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ در نشست مدیران‌کل توسعه منابع‌انسانی قوای سه‌گانه که در سالن فجر وزارت میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی برگزار شد، با تشریح الزامات حکمرانی کارآمد در شرایط پیچیده کشور، اظهار کرد: امروز با یک سه‌گانه به‌ هم‌پیوسته مواجه هستیم، برای بقای ایران باید در برابر تجاوز و زیاده‌خواهی دشمن مقاومت کنیم، جامعه باید از تاب‌آوری لازم برخوردار باشد و دولت نیز باید بتواند از مقاومت و جامعه حمایت کند.

وی افزود: این سه مؤلفه از یکدیگر جدا نیستند، مقاومت بدون پشتوانه اجتماعی پایدار نمی‌ماند، تاب‌آوری جامعه بدون پشتیبانی دولت تضعیف می‌شود و دولت نیز زمانی می‌تواند از منافع ملی و جامعه دفاع کند که از کارآمدی لازم برخوردار باشد.

تغییر معادلات منطقه‌ای با مقاومت ایران

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به تحولات اخیر منطقه‌ای و بین‌المللی گفت: مقاومت ایران معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی را تغییر داده و امروز تصویری که از توان و ظرفیت مقاومت ایران در جهان شکل گرفته، با گذشته تفاوت محسوسی دارد.

وی ادامه داد: امروز حتی آمریکایی‌ها پذیرفته‌اند که ایران قابل فروپاشی نیست و باید با ایران و نظام جمهوری اسلامی وارد تفاهم شوند. آنچه در جریان جنگ اخیر رخ داد، از منظر معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی واجد اهمیت است و نشان داد بسیاری از محاسبات اولیه درباره ایران محقق نشده است.

تغییر تصویر ایران در عرصه بین‌المللی

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به تجربه حضور اخیر ایران در اجلاس سازمان جهانی گردشگری در مادرید، اظهار کرد: در این اجلاس که با حضور ۱۶۷ هیئت و حدود ۹۰ وزیر برگزار شد، نوع رفتار، نگاه و تکریم هیئت‌های خارجی نسبت به هیئت ایرانی با گذشته تفاوت محسوسی داشت.

وی این تغییر را نشانه‌ای از تحول در تصویر بین‌المللی ایران دانست و افزود: آنچه امروز در عرصه بین‌المللی مشاهده می‌کنیم، بیانگر تغییر نگاه نسبت به ظرفیت، قدرت و توان ایران است و این واقعیت را باید در تحلیل‌های راهبردی کشور مورد توجه قرار داد.

مقاومت بدون تاب‌آوری اجتماعی پایدار نمی‌ماند

صالحی‌امیری با تاکید بر اینکه مفهوم مقاومت نباید فقط به حضور نیروهای مسلح در میدان محدود شود، گفت: مقاومت یک مفهوم فراگیر است و بقای جامعه ایران نیز به همان اندازه اهمیت دارد. اگر جامعه تاب‌آوری نداشته باشد، استمرار مقاومت امکان‌پذیر نخواهد بود.

وی افزود: ایران زمانی باقی خواهد ماند که جامعه ایران حیات، امید و پویایی داشته باشد و از همین‌جا نقش دولت تعریف می‌شود. دولت کارآمد می‌تواند پشتوانه مقاومت باشد، به جامعه امید و توان تزریق کند و از اعتبار و حیثیت ملی در عرصه بین‌المللی صیانت کند.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به شرایط کشور در دو سال گذشته گفت: دولت از روز تحلیف تاکنون در شرایط دشوار و جنگی قرار داشته است، با این حال، چرخه زندگی و اداره کشور متوقف نشده، کالاهای مورد نیاز مردم در دسترس بوده و کشور با وجود فشارها با قحطی مواجه نشده است.

وی ادامه داد: حتی در شرایطی که زیرساخت‌های مختلف کشور هدف حمله قرار گرفته و خسارت‌های سنگینی وارد شده، چرخه اداره کشور ادامه یافته است و این موضوع اهمیت کارآمدی دولت و نقش نیروی انسانی در تداوم خدمات عمومی و اداره کشور را نشان می‌دهد.

نیروی انسانی؛ مهم‌ترین پایه دولت کارآمد

صالحی‌امیری با بیان اینکه کارآمدی دولت دارای ابعاد مختلفی است، نیروی انسانی را مهم‌ترین رکن آن دانست و گفت: اگر بخواهیم دولت کارآمد داشته باشیم، باید در ساختار و سازمان دولت تحول عمیق ایجاد کنیم. ساختار موجود در بسیاری از موارد بیشتر مکانیکی است و مؤلفه‌هایی همچون انگیزش، خلاقیت، توانایی و ظرفیت‌های انسانی در آن به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است.

وی افزود: ما معمولا درباره تعداد نیرو، میزان حقوق و بودجه دستگاه‌ها صحبت می‌کنیم، اما کمتر درباره کیفیت عملکرد نیروی انسانی و میزان اثربخشی آن سخن می‌گوییم؛ در حالی که در شرایط بحران است که مشخص می‌شود چه کسانی چراغ دولت را روشن نگه داشته‌اند.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تاکید کرد: نگاه به منابع انسانی باید از یک نگاه اداری و آماری به یک نگاه سرمایه‌محور، توسعه ‌گرا و بهره‌وری‌محور تغییر کند. نیروی انسانی هزینه دولت نیست، مهم‌ترین سرمایه دولت و موتور محرک حکمرانی است.

ضرورت تحول در نظام مدیریت منابع انسانی

صالحی‌امیری نخستین گام در اصلاح نظام اداری را تغییر مسیر در نظام مدیریت نیروی انسانی عنوان کرد و گفت: در نظام آموزشی نیز نباید تعداد دانش‌آموز، معلم، کتاب و بودجه را معیار موفقیت قرار دهیم، بلکه باید ببینیم خروجی این نظام برای اداره کشور تا چه اندازه مهارت حل مسئله، تعامل، همزیستی، پذیرش حقوق دیگران، آموزش شهروندی و توجه به محیط‌زیست را کسب کرده است.

وی دومین محور تحول را تقویت مسئولیت‌پذیری و نظام انگیزشی دانست و افزود: سلسله‌مراتب خشک و بی‌روح در دستگاه‌های اداری، انگیزه را از مدیران و کارکنان گرفته است. انگیزه زمانی شکل می‌گیرد که به افراد اعتماد کنیم، مسئولیت واگذار کنیم و امکان آزمون و خطا را برای آنان فراهم آوریم.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تاکید کرد: نظام اداری برای افزایش کارآمدی نیازمند اعتماد، تفویض اختیار، مسئولیت‌پذیری و میدان دادن به خلاقیت کارکنان است، زیرا نمی‌توان با ساختارهای سخت و دستوری، سازمانی پویا و پاسخگو ایجاد کرد.

تجربه کشورهای موفق؛ سرمایه انسانی در کانون توسعه

صالحی‌امیری با تاکید بر ضرورت بهره‌گیری از تجارب جهانی گفت: مدیران باید تجربه کشورهای توسعه‌یافته را به‌صورت واقعی مطالعه کنند و از این تجارب برای اصلاح نظام اداری کشور بهره بگیرند.

وی افزود: تجربه کشورها نشان می‌دهد که توسعه منابع انسانی بدون توجه به انگیزه، کرامت انسانی و کیفیت محیط کار امکان‌پذیر نیست و سرمایه‌گذاری بر نیروی انسانی یکی از پایه‌های اصلی جهش و توسعه پایدار است.

سلامت اداری با رویکرد پلیسی محقق نمی‌شود

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به اهمیت کرامت کارکنان در سلامت نظام اداری اظهار کرد: برای حفظ سلامت اداری نمی‌توان از نگاه پلیسی استفاده کرد. اگر می‌خواهیم نیروی انسانی پاک بماند، باید شرایط مناسب زندگی و کار را برای او فراهم کنیم.

وی گفت: کرامت، نخستین نیاز انسان است و باید در نظام اداری مورد توجه قرار گیرد، پس از آن، انگیزه اهمیت دارد و انگیزه موتور محرکه دولت است. همچنین باید سازوکاری برنامه‌ریزی‌شده برای توسعه مستمر نیروی انسانی طراحی شود.

صالحی‌امیری عدالت اداری را نیز از الزامات نظام مدیریتی کارآمد دانست و افزود: عدالت به معنای آن نیست که همه افراد به یک شکل دیده شوند، بلکه هر فرد باید متناسب با توانایی، کارآمدی، انگیزه و شرایط خود مورد توجه قرار گیرد.

معیشت و امنیت زیستی؛ پیش‌شرط بهره‌وری نیروی انسانی

وی با اشاره به تجربه‌های مدیریتی در عرصه جهانی اظهار کرد: توجه به خانواده کارکنان، محیط کار، سلامت، ورزش و رفاه آنان می‌تواند بر میزان بهره‌وری اثرگذار باشد و عملکرد یک مجموعه را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ادامه داد: در ایران گاهی به این توجه می‌کنیم که چه کسی در چه جایگاهی قرار دارد و کمتر به شرایطی توجه می‌کنیم که موجب افزایش بهره‌وری نیروی انسانی می‌شود، در حالی که اگر انگیزه و امنیت زیستی فرد تامین نشود، نمی‌توان انتظار داشت با فشار و تهدید، کارآمدی ایجاد شود.

صالحی‌امیری تصریح کرد: دولت موظف است حداقل‌های یک زندگی شرافتمندانه را برای کارکنان خود فراهم کند، یعنی فرد بتواند نیازهای اساسی خود و خانواده‌اش از جمله پوشاک، مسکن، بهداشت، انرژی، حمل‌ونقل و آموزش را تأمین کند.

وی افزود: تا زمانی که امنیت و حداقل‌های معیشتی کارکنان دولت تامین نشود، فشار و برخورد با آنان راه‌حل مناسبی نخواهد بود. راه نجات نظام اداری، عبور از نظام اجبار و حرکت به سمت نظام باور و انگیزه است.

وفاداری سازمانی از مسیر کرامت و اعتماد می‌گذرد

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با تاکید بر ارتباط مستقیم میان انگیزه، امنیت و بهره‌وری گفت: زمانی که دغدغه تحصیل فرزند، معیشت، مسکن، آموزش و زندگی خانواده بر دوش کارکنان سنگینی نکند، می‌توان انتظار داشت که انگیزه و بهره‌وری آنان افزایش پیدا کند.

وی افزود: نیروی انسانی زمانی می‌تواند تمام ظرفیت خود را در خدمت سازمان و منافع عمومی قرار دهد که احساس کند سازمان نیز نسبت به کرامت، امنیت و آینده او مسئولیت‌پذیر است. اعتماد متقابل، بنیان شکل‌گیری وفاداری سازمانی و افزایش بهره‌وری است.

مدیران و کارکنان اداری؛ ستون کمتر دیده‌شده اداره کشور

صالحی‌امیری در پایان با قدردانی از مدیران و کارکنان حوزه اداری و منابع انسانی اظهار کرد: اهمیت کادرهای اداری زمانی بیشتر دیده می‌شود که برای یک روز حضور نداشته باشند، آن زمان مشخص می‌شود که چه میزان از فعالیت و اداره یک وزارتخانه به تلاش همین نیروها وابسته است.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی افزود: مدیران و کارکنان حوزه اداری اگرچه کمتر دیده می‌شوند، اما بخش مهمی از چرخه اداره کشور بر دوش آنان است و باید قدردان این تلاش‌ها بود.

وی تاکید کرد: اصلاح نظام اداری از اصلاح نگاه به انسان آغاز می‌شود، اگر نیروی انسانی را سرمایه بدانیم، به او اعتماد کنیم، کرامتش را حفظ کنیم، مسئولیت بدهیم و زمینه رشد و انگیزه او را فراهم کنیم، می‌توان به شکل‌گیری دولتی کارآمد، پاسخگو، تاب‌آور و برخوردار از سرمایه اجتماعی امیدوار بود.