میرا موراتی؛ زنی که میان جنگ دو غول ایستاده است

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، میرا در سال ۱۹۸۸ در شهر ولوره (Vlorë) آلبانی متولد شد. او در ۱۶ سالگی برای تحصیل در یک کالج بین‌المللی به کانادا رفت. او مدرک مهندسی مکانیک خود را از مدرسه مهندسی «تاییر» در دانشگاه دارتموث (یکی از دانشگاه‌های لیگ آی‌وی آمریکا) دریافت کرد. او در دوران دانشجویی بر روی پروژه‌های مهندسی پیچیده، از جمله ساخت یک خودروی مسابقه‌ای هیبریدی، کار می‌کرد که نشان‌دهنده علاقه اولیه او به سخت‌افزار و انرژی‌های نو بود.

میرا قبل از ورود به دنیای نرم‌افزار و هوش مصنوعی، در شرکت‌هایی کار کرد که با چالش‌های دنیای واقعی (اتومبیل و واقعیت مجازی) دست و پنجه نرم می‌کردند:

• گلدمن ساکس (Goldman Sachs): او دوره کوتاهی را به عنوان تحلیلگر گذراند، اما خیلی زود متوجه شد که علاقه اصلی‌اش مهندسی است.
• Zodiac Aerospace: او به مدت دو سال به عنوان مهندس مفاهیم پیشرفته در این شرکت هوافضا فعالیت کرد.
• تسلا (Tesla): یکی از مهم‌ترین ایستگاه‌های کاری او بود. او به مدت سه سال (۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶) به عنوان مدیر ارشد محصول مدل X فعالیت کرد. این دوره احتمالاً نقطه تلاقی او با ایلان ماسک و آشنایی با دیدگاه‌های او بود. او در تسلا یاد گرفت که چگونه یک محصول پیچیده و نوآورانه را از مرحله طراحی به تولید انبوه برساند.
• Leap Motion: پیش از پیوستن به OpenAI، او معاون مهندسی و محصول در این شرکت بود که در زمینه حسگرهای حرکتی و واقعیت افزوده فعالیت می‌کرد. در اینجا بود که او به پتانسیل‌های تعامل انسان و کامپیوتر علاقه‌مند شد.

عصر OpenAI: معمار محصولات انقلابی

در سال ۲۰۱۸، زمانی که OpenAI هنوز یک مرکز تحقیقاتی کوچک و غیرانتفاعی بود، میرا به آن پیوست. نقش او از مدیریت به استراتژی تغییر کرد. میرا کسی بود که ایده انتقال مدل‌های هوش مصنوعی از محیط آزمایشگاه به دست کاربران عادی را پیش برد. او معتقد بود هوش مصنوعی باید با بازخورد مردم رشد کند تا ایمن‌تر شود. او بر توسعه و عرضه محصولاتی نظیر DALL-E (تولید تصویر)، Whisper (تشخیص گفتار) و از همه مهم‌تر ChatGPT نظارت داشت. به دلیل توانایی در ساده‌سازی مفاهیم پیچیده، او به چهره عمومی OpenAI برای گفتگو با دولت‌ها درباره رگولاتوری و اخلاق در هوش مصنوعی تبدیل شد.

برخلاف برخی از مدیران که فقط به تئوری‌های علمی هوش مصنوعی اهمیت می‌دهند، موراتی بر «کاربردی بودن» و «ایمنی» تمرکز دارد. او در مصاحبه‌هایش مکرراً به تأثیر فلسفه، ادبیات و هنر بر توسعه هوش مصنوعی اشاره می‌کند و معتقد است برای ساخت هوش مصنوعی عمومی (AGI)، باید درک عمیقی از بشریت داشت. در جریان درگیری‌های نوامبر ۲۰۲۳ و اخراج سم آلتمن، او با حفظ آرامش توانست تیم مهندسی را یکپارچه نگه دارد و در عین حال، به شکلی استراتژیک از بازگشت آلتمن حمایت کند.

ارتباط موراتی با پرونده حقوقی ایلان ماسک و سم آلتمن

ایلان ماسک در شکایت خود علیه OpenAI و سم آلتمن، ادعا می‌کند که این شرکت از مأموریت اصلی خود (توسعه هوش مصنوعی برای خیر بشریت و به‌صورت متن‌باز) منحرف شده و به بازوی سودآور مایکروسافت تبدیل شده است. نام و مکاتبات میرا موراتی در این پرونده به چند دلیل اهمیت پیدا کرده است:

1. افشای ایمیل‌های قدیمی: در پاسخ به ادعاهای ماسک، OpenAI مجموعه‌ای از ایمیل‌های قدیمی را منتشر کرد تا نشان دهد خود ایلان ماسک در گذشته با تجاری‌سازی شرکت و جذب سرمایه‌های کلان موافق بوده است. در برخی از این مکاتبات، موراتی به‌عنوان یکی از مدیران ارشد حضور دارد که در حال بحث بر روی ساختار شرکت و نیاز به منابع مالی عظیم برای رسیدن به AGI (هوش مصنوعی عمومی) است.
2. تضاد در مأموریت شرکت: ماسک مدعی است که مدیریت فعلی (از جمله موراتی در زمان حضورش) اولویت را به قراردادهای تجاری با مایکروسافت داده‌اند. در مقابل، موراتی همواره مدافع مدل «سود محدود» (Capped-profit) بود و استدلال می‌کرد که برای تامین امنیت و قدرت پردازشی لازم، همکاری با غول‌های فناوری ضروری است.
3. خروج ناگهانی و ابهامات: جدایی غیرمنتظره میرا موراتی از OpenAI در سپتامبر ۲۰۲۴، همزمان با تغییرات ساختاری شرکت (تبدیل شدن به یک شرکت کاملاً انتفاعی)، گمانه‌زنی‌ها را در پرونده‌های حقوقی تقویت کرد. منتقدان و وکلای ماسک ممکن است از این خروج به‌عنوان نشانه‌ای از اختلافات داخلی بر سر اخلاقیات و مأموریت اصلی شرکت استفاده کنند.

میرا موراتی در این پرونده نه به‌عنوان یک متهم، بلکه به‌عنوان شاهد کلیدی و نماد تغییر رویکرد OpenAI شناخته می‌شود. ایمیل‌ها و تصمیمات مدیریتی او نشان‌دهنده مسیری است که OpenAI طی کرد تا از یک مرکز غیرانتفاعی به یک قدرت تجاری تبدیل شود؛ همان مسیری که ایلان ماسک آن را «خیانت به آرمان‌های اولیه» می‌نامد و آلتمن و موراتی آن را «ضرورتی برای پیشرفت علم».

۲۲۷۲۲۷