خبر افزایش حقوق ورودی خودروهای برقی از ۴ درصد و خودروهای هیبریدی از ۱۵ درصد به ۱۰۰ درصد هنوز ابلاغ نهایی نشده، اما همین احتمال کافی بوده تا بازار خودروهای وارداتی واکنش نشان دهد. برای درک ابعاد این تغییر، یک خودروی ۲۰ هزار دلاری را در نظر بگیرید. با تعرفه ۴ درصد، حقوق ورودی آن فقط ۸۰۰ دلار است؛ با تعرفه ۱۵ درصد به ۳ هزار دلار میرسد و در تعرفه ۱۰۰ درصد، به ۲۰ هزار دلار افزایش پیدا میکند. یعنی قیمت همان خودرو، پیش از محاسبه مالیات، حمل، بیمه، شمارهگذاری و سایر هزینهها، میتواند فقط از محل حقوق ورودی دو برابر شود.
طبیعتاً تعرفه میتواند یک ابزار سیاستگذاری باشد؛ بسیاری از کشورها برای حمایت از تولید داخلی یا مدیریت تجارت خارجی از آن استفاده میکنند. اما سؤال اصلی اینجاست که در ایران، افزایش تعرفه خودروهای کممصرف دقیقاً چه هدفی را دنبال میکند؟
این پرسش زمانی مهمتر میشود که کشور همزمان با ناترازی بنزین مواجه است و خودروهای برقی و کممصرف میتوانند بخشی از فشار بر مصرف سوخت را کاهش دهند.
اما پیامد افزایش تعرفه فقط به خریداران خودروهای برقی محدود نمیشود. این خودروها در ماههای اخیر با ایجاد رقابت در بازار، بهطور غیرمستقیم سقفی برای قیمت برخی خودروهای وارداتی و حتی داخلی ایجاد کردهاند. اگر این رقیب گران شود، فضای بیشتری برای افزایش قیمت سایر خودروها ایجاد میشود و این موج میتواند از خودروهای وارداتی به مدلهای داخلی نیز منتقل شود.
بنابراین مسئله فقط گران شدن یک خودروی ۸ میلیارد تومانی نیست؛ مسئله، تغییر ساختار رقابت در کل بازار خودرو و فشاری است که در نهایت میتواند به مصرفکننده منتقل شود.
صنعت خودرو چین در ۱۷ سال گذشته از پروژه «هزار خودرو در هزار شهر» به بازاری رسیده که خودروهای انرژی نو بیش از ۶۰ درصد فروش ماهانه آن را تشکیل میدهند؛ اما در این مسیر، خواستههای اصلی مشتری چندان تغییر نکرده است.
بازار خودرو که طی هفتههای گذشته بارها در برابر موجهای افزایشی دلار مقاومت کرده بود، امروز دیگر توان ایستادگی نداشت. دلار با عبور از مرز ۲۲۰ هزار تومان، سیگنال صعودی قدرتمندی به بازارها فرستاد و خودرو نیز در نهایت، فارغ از رکود سنگین و نبود تقاضای موثر، وارد مسیر افزایش قیمت شد.
بازار خودرو در سه روز گذشته وارد فاز افزایشی شده است؛ از رشد ۱۰۰ میلیون تومانی پژو ۲۰۷ و ۱۵۰ میلیونی دنا تا جهش یک میلیارد تومانی تویوتا کمری. رشد دلار تنها بخشی از ماجراست و بازار به خبر تعرفه خودروهای برقی و هیبریدی هم واکنش نشان داده است.
بحران فولکسواگن دیگر فقط مشکل یک خودروساز نیست. کاهش تقاضا، هزینه بالای تولید، تعرفههای آمریکا و رقابت چینیها، مدل صنعتی آلمان را زیر فشار برده و آینده صنعت خودروی اروپا را هم به خطر انداخته است.
Δ