حذف یارانه نقدی بیش از ۱۸ میلیون نفر و محروم شدن تمامی مردم از یارانههای آب، برق، نان، شیر، کره و دارو با استدلالهایی خوش رنگ و لعاب انجام شده، اما هنوز مشخص نیست صدها هزار میلیارد تومانی که از این مسیر به دست آمده، کجا هزینه شده است. کارشناسان و فعالان کارگری میپرسند: پول یارانه مردم به کدام بخش رفته و چه تاثیری بر حمایت از دهکهای فرودست داشته است؟
فهرست محتوا
انتقادات به مکانیسم حذف و مشکلات مردم
پرسش اساسی؛ منابع یارانهها کجا رفت؟
دولت با استناد به قانون بودجه و با تکیه بر کلیدواژههایی مانند «حمایت از دهکهای فرودست» و «دادن کالابرگ به فقرا و نیازمندان»، یارانه نقدی بیش از ۱۸ میلیون نفر را حذف کرده است. دادهها نشان میدهد از بهمن سال گذشته تاکنون، یارانه بیش از ۸ میلیون و ۸۸۳ هزار نفر قطع شده و با ادامه روند، تا پایان سال تعداد یارانهبگیران از حدود ۵۰ میلیون و ۷۲۵ هزار نفر به ۴۱ میلیون و ۸۷۴ هزار نفر کاهش خواهد یافت. برخی برآوردها حتی نشان میدهد این رقم ممکن است تا ۲۷ میلیون نفر برسد. با این حال، هنوز مشخص نیست منابع حاصل از این حذف گسترده کجا هزینه شده است.
مکانیسم حذف یارانه نقدی، انتقادهای فراوانی را برانگیخته است. برای نمونه، خانوادهای سه نفره با درآمد ماهانه ۴۵ میلیون تومان از طریق قرارداد موقت و مستأجری، با کوچکترین نوسان در درآمد یا کاهش حقوق، یارانهاش قطع میشود. همچنین افرادی که گردش حساب بالایی دارند، نه به دلیل درآمد شخصی بلکه به دلیل مناسبات کاری، مشمول حذف یارانه میشوند. این محاسبات خشک و غیرمنعطف باعث شده بسیاری از خانوادهها با وضعیت مالی شکننده، از دریافت یارانه محروم شوند.
از ابتدای سال، صدها هزار میلیارد تومان از منابع یارانه نقدی آزاد شده، اما هیچ گزارش شفافی از نحوه هزینهکرد این منابع منتشر نشده است. نمایندگان مجلس، اقتصاددانان و فعالان کارگری بارها از دولت پرسیدهاند که این پولها کجا هزینه شده و در کدام بخش تحول ایجاد شده است. به گفته «فرشاد مومنی»، بخشی از این منابع صرف تولیدات فاخر در صداوسیما و تقویت بنیه مالی چند نهاد خاص شده است، در حالی که هیچ خانواده فرودستی افزایش اعتبار کالابرگ یا دریافت داروی رایگان نداشته و بیماران خاص و سالمندان از این منابع بیبهره ماندهاند.
یک مثال عینی هم هست: یک بازنشسته با حقوق ۳۲ میلیون تومان و خانوادهای که شامل همسر بیمار و فرزند خردسال است، یارانه نقدیاش در آبان قطع شده و نمیداند منابع حاصل از حذف یارانه کجا رفته است. فعالان کارگری هم تأکید دارند که منابع ناشی از مالیات بر ارزش افزوده اضافه شده و حذف یارانه نقدی مردم، مجموعاً مبالغ هنگفتی در اختیار دولت گذاشته که هیچ اثر مستقیم روی بهبود زندگی مردم نداشته است.
منبع:
ایلنا
گسترش نیوز
اقتصاد
۱۸ میلیون نفر یارانهشان قطع شد؛ صدها هزار میلیارد تومان کجا رفت؟
بانک و بیمه
کدخبر: 365216
امیر خیرخواهان
۱۴۰۴/۰۹/۰۲ ۱۸:۰۰:۰۰
در حالی که عبدالناصر همتی وقوع ابرتورم در ایران را منتفی دانسته، تداوم تورم بالا، کسری بودجه، افت درآمدهای نفتی، کاهش تولید و تشدید تنشهای خارجی همچنان نگرانیها درباره آینده اقتصاد ایران را افزایش داده است. مهدی پازوکی، اقتصاددان، هشدار میدهد در صورت ادامه تنشهای خارجی و ناترازیهای داخلی، اقتصاد ایران میتواند به سمت ابرتورم حرکت کند و حتی در سناریویی خطرناک با تورم سالانه بالای ۶۰۰ درصد و سقوط شدید ارزش ریال مواجه شود.
با ادامه فشارهای تورمی بر معیشت خانوارها، موضوع حقوق و دستمزد کارگران بار دیگر به یکی از محورهای مهم مباحث اقتصادی مجلس تبدیل شده است؛ محمد سراج، نماینده تهران، با اشاره به افزایش قابلتوجه دستمزد در سال جاری گفت در صورت تداوم روند افزایش قیمتها، امکان بازنگری در دستمزد کارگران در طول سال نیز میتواند مورد توجه قرار گیرد؛ هرچند به گفته او، توان بنگاهها و جلوگیری از افزایش بیکاری نیز باید همزمان در تصمیمگیری درباره حقوق کارگران لحاظ شود.
معاون اول رئیسجمهوری با تأکید بر اینکه دولت موضوع معیشت مردم را در شرایط اقتصادی فعلی فراموش نکرده است، از احتمال افزایش مبلغ کالابرگ الکترونیکی خبر داد و گفت قرار بوده اعتبار کالابرگ متناسب با افزایش قیمت کالاها افزایش پیدا کند؛ محمدرضا عارف با اشاره به عذرخواهی دولت از مردم بابت تأخیر در تحقق این وعده، ابراز امیدواری کرد افزایش مبلغ کالابرگ در هفتههای آینده عملیاتی شود.
الگوی مصرف بنزین در ایران برخلاف تصور رایج، فقط به تفاوت درآمدی میان دهکها محدود نمیشود و درون هر دهک نیز شکاف قابلتوجهی میان خانوارهای کممصرف و پرمصرف وجود دارد. در سال ۱۴۰۳ حدود ۷۴ درصد خانوارهای دهک اول هیچ بنزینی مصرف نکردهاند، اما ۱۰ درصد پرمصرف همین دهک ماهانه بیش از ۱۵۰ لیتر بنزین مصرف کردهاند؛ آماری که نشان میدهد سیاستگذاری درباره قیمت بنزین صرفاً بر اساس دهک درآمدی، نمیتواند تصویر دقیقی از الگوی مصرف و میزان برخورداری خانوارها از یارانه انرژی ارائه دهد.
Δ