رد قطعنامه رفع تحریمها بازار خودرو را تکان داد. از اطلس G تا سهند پلاس، اغلب مدلها افزایش ۱۵ تا ۲۵ میلیونی داشتند. آیا با تداوم ابهام سیاسی باید منتظر موج گرانی تازه در قیمت روز خودرو پس از «مکانیسم ماشه» بود؟
در تاریخ ۲۸ شهریور، شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامه مربوط به رفع تحریمهای ایران را رد کرد. این تصمیم اگرچه به معنای فعالسازی «مکانیسم ماشه» نیست، اما فضای سیاسی و روانی ناشی از آن بهسرعت در اقتصاد ایران بازتاب یافت. یکی از نخستین بازارهایی که واکنش نشان داد، بازار خودرو بود؛ بازاری که به دلیل وابستگی شدید به ارز و واردات قطعات، همواره نسبت به تحولات سیاسی حساس عمل میکند.
بررسی دادههای قیمتی بین ۲۳ تا ۳۰ شهریور نشان میدهد اغلب خودروهای داخلی با رشد قیمت مواجه شدهاند. هرچند این افزایشها در ظاهر چشمگیر نیست، اما در بازاری که طی ماههای گذشته در رکود نسبی قرار داشت، همین تغییرات میتواند نشانهای از آغاز یک موج تورمی تازه باشد.
سهند پلاس با رشد ۲۵ میلیون تومانی (از ۷۸۵ به ۸۱۰ میلیون تومان) بیشترین افزایش قیمت را ثبت کرده است.
اطلس G نیز با رشد ۲۰ میلیون تومانی (از ۶۶۵ به ۶۸۵ میلیون تومان) در رتبه بعدی قرار دارد.
خودروهای پرتقاضا همچون ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما (از ۱,۱۷۰ به ۱,۱۸۵ میلیون تومان)، ۲۰۷ TU3 (از ۷۸۵ به ۸۰۰ میلیون تومان) و سورن پلاس (از ۹۸۵ به ۱,۰۰۰ میلیون تومان) افزایشهایی در محدوده ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان را تجربه کردهاند.
سایر محصولات نیز با رشدهای جزئیتر همراه بودهاند: تارا V4 از ۱,۲۴۰ به ۱,۲۴۵ میلیون تومان، دنا پلاس توربو اتوماتیک از ۱,۲۲۵ به ۱,۲۳۰ میلیون تومان، ساینا S از ۵۷۰ به ۵۷۵ میلیون تومان، شاهین پلاس اتوماتیک از ۱,۳۰۰ به ۱,۳۱۰ میلیون تومان و کوییک S از ۵۳۵ به ۵۵۰ میلیون تومان.
این ارقام در نگاه نخست محدود به نظر میرسند، اما وقتی آنها را در کنار رکود معاملات قرار دهیم، روشن میشود که افزایشهای اخیر بیشتر حاصل جو روانی و نگرانیهای آتی است تا تغییرات واقعی در عرضه و تقاضا.
سه عامل اصلی را میتوان در واکنش بازار خودرو به رد این قطعنامه مؤثر دانست:
انتظار برای آینده مبهم: فعالان بازار میدانند که هر تحول سیاسی در شرایط شکننده فعلی، میتواند زمینهساز فشارهای اقتصادی تازه باشد.
اثر بر نرخ ارز: هرچند دلار در این بازه جهش شدیدی نداشت، اما نگرانی از احتمال محدودیتهای جدید، تقاضای احتیاطی را در بازار افزایش داد.
وابستگی به واردات قطعه: صنعت خودرو ایران همچنان به واردات قطعات متکی است و کوچکترین تهدید بر سر راه تجارت خارجی، بهسرعت در قیمت خودروها منعکس میشود.
تداوم این روند بیش از آنکه به عوامل بنیادین بازار مربوط باشد، به شرایط سیاسی گره خورده است. در صورتی که در هفتههای آینده تنشها کاهش یابد و سیگنالهای مثبتی از سوی طرفهای بینالمللی ارسال شود، بازار خودرو میتواند به ثبات نسبی بازگردد. اما اگر فضای مبهم فعلی ادامه یابد یا محدودیتهای تازهای بر سر راه تجارت ایران ایجاد شود، باید انتظار داشت موجهای تورمی جدید، این بازار را تحتتأثیر قرار دهد.
مهلت ثبتنام در این مرحله از طرح فروش مشارکت در تولید ایران خودرو ساعت 16 پنجشنبه 14خرداد به پایان خواهد رسید.
سامانه عرضه خودروهای وارداتی دوباره باز شد. براساس برنامه اعلامشده، مرحله جدید عرضه از طریق پلتفرم اتونوین انجام خواهد شد و در آن، خودروهایی از برندهای تویوتا، اشکودا، داچیا و بیوای دی در دسترس متقاضیان قرار میگیرد.
بازار خودروی ایران تحت تأثیر تورم جاری ۷۳ درصدی، از یک بازار مصرفی ساده به فضایی برای پوشش ریسکهای نقدینگی تبدیل شده است. این تغییر پارادایم باعث شده تا خودرو نه بر اساس ارزش ذاتی صنعت، بلکه همسو با شاخصهای کلان اقتصادی و انتظارات تورمی قیمتگذاری شود.
ثبتنام طرح مشارکت در تولید ایرانخودرو بهصورت ۲۴ ساعته ادامه دارد و متقاضیان تا ۱۴ خرداد فرصت دارند.
Δ