سالهاست نسخه واردات بهعنوان نجاتبخش بازار خودرو ایران پیچیده میشود. اما به اعتقاد برخی کارشناسان وقتی ساختار بازار بیمار باشد، ورود بازیگران خارجی الزاماً رقابت نمیآورد و حتی میتواند انحصار را بازتولید کند. پرسش اصلی این است:
در غیاب شفافیت، اتصال جهانی و حکمرانی مبتنی بر اقتصاد آزاد، آیا واردات تبدیل به امتیاز انحصاری جدید نمیشود؟
در تازهترین نشست نخبگانی دنیای اقتصاد با موضوع «واردات خودرو؛ رقابت یا انحصار؟» که با همکاری اندیشکده خودرو و پشتیبانی انجمن واردکنندگان خودرو برگزار شد، کارشناسان، فعالان و تصمیمسازان صنعت و تجارت خودرو، بیپرده به همین چالش پرداختهاند؛ از تجربههای شکستخورده گذشته تا پیششرطهای تحقق رقابت واقعی در آینده.
خبر افزایش حقوق ورودی خودروهای برقی از ۴ درصد و خودروهای هیبریدی از ۱۵ درصد به ۱۰۰ درصد هنوز ابلاغ نهایی نشده، اما همین احتمال کافی بوده تا بازار خودروهای وارداتی واکنش نشان دهد. برای درک ابعاد این تغییر، یک خودروی ۲۰ هزار دلاری را در نظر بگیرید. با تعرفه ۴ درصد، حقوق ورودی آن فقط ۸۰۰ دلار است؛ با تعرفه ۱۵ درصد به ۳ هزار دلار میرسد و در تعرفه ۱۰۰ درصد، به ۲۰ هزار دلار افزایش پیدا میکند. یعنی قیمت همان خودرو، پیش از محاسبه مالیات، حمل، بیمه، شمارهگذاری و سایر هزینهها، میتواند فقط از محل حقوق ورودی دو برابر شود.
صنعت خودرو چین در ۱۷ سال گذشته از پروژه «هزار خودرو در هزار شهر» به بازاری رسیده که خودروهای انرژی نو بیش از ۶۰ درصد فروش ماهانه آن را تشکیل میدهند؛ اما در این مسیر، خواستههای اصلی مشتری چندان تغییر نکرده است.
بازار خودرو که طی هفتههای گذشته بارها در برابر موجهای افزایشی دلار مقاومت کرده بود، امروز دیگر توان ایستادگی نداشت. دلار با عبور از مرز ۲۲۰ هزار تومان، سیگنال صعودی قدرتمندی به بازارها فرستاد و خودرو نیز در نهایت، فارغ از رکود سنگین و نبود تقاضای موثر، وارد مسیر افزایش قیمت شد.
بازار خودرو در سه روز گذشته وارد فاز افزایشی شده است؛ از رشد ۱۰۰ میلیون تومانی پژو ۲۰۷ و ۱۵۰ میلیونی دنا تا جهش یک میلیارد تومانی تویوتا کمری. رشد دلار تنها بخشی از ماجراست و بازار به خبر تعرفه خودروهای برقی و هیبریدی هم واکنش نشان داده است.
Δ