چند سال پیش، ورود اولین خودروهای جیلی به ایران بیشتر با شوخی و تردید همراه بود تا تحسین. برندی ناشناخته که کمتر کسی آن را جدی میگرفت.
اما امروز همان شرکت، مالک ولوو است و تنها در یک سال حدود ۴ میلیون خودرو فروخته؛ عددی که قرار است تا سال ۲۰۳۰ به ۶.۵ میلیون دستگاه برسد. چنین رشدی در یکی از رقابتیترین صنایع جهان، پیام روشنی دارد: بازی عوض شده است.
اگر این برنامه محقق شود، درآمد جیلی میتواند از ۱۴۰ میلیارد دلار عبور کند؛ رقمی بزرگتر از بودجه سالانه برخی کشورها. نکته مهمتر اینکه این رشد فقط متکی به بازار چین نیست و سهم بازارهای جهانی در حال افزایش است.
در همین حال، چین بهسرعت به مرکز ثقل صنعت خودروی جهان تبدیل میشود. در این شرایط، سؤال اصلی برای خودروسازی ایران دیگر «پیشرفت» نیست؛ مسئله، «بقا»ست. آیا میتوان مستقل ماند یا باید بخشی از زنجیره جهانی شد؟
گرانی خودرو دیگر فقط مسئله بازار ایران نیست؛ در آمریکا هم خودروهای ارزانقیمت بهسرعت در حال ناپدید شدن هستند. در نیمه نخست ۲۰۲۶ فقط ۴ درصد خودروهای جدید فروختهشده زیر ۲۵ هزار دلار بودهاند و قیمت خودرو از ۲۰۱۵ تاکنون ۴۹ درصد رشد کرده است.
خبر افزایش حقوق ورودی خودروهای برقی از ۴ درصد و خودروهای هیبریدی از ۱۵ درصد به ۱۰۰ درصد هنوز ابلاغ نهایی نشده، اما همین احتمال کافی بوده تا بازار خودروهای وارداتی واکنش نشان دهد. برای درک ابعاد این تغییر، یک خودروی ۲۰ هزار دلاری را در نظر بگیرید. با تعرفه ۴ درصد، حقوق ورودی آن فقط ۸۰۰ دلار است؛ با تعرفه ۱۵ درصد به ۳ هزار دلار میرسد و در تعرفه ۱۰۰ درصد، به ۲۰ هزار دلار افزایش پیدا میکند. یعنی قیمت همان خودرو، پیش از محاسبه مالیات، حمل، بیمه، شمارهگذاری و سایر هزینهها، میتواند فقط از محل حقوق ورودی دو برابر شود.
صنعت خودرو چین در ۱۷ سال گذشته از پروژه «هزار خودرو در هزار شهر» به بازاری رسیده که خودروهای انرژی نو بیش از ۶۰ درصد فروش ماهانه آن را تشکیل میدهند؛ اما در این مسیر، خواستههای اصلی مشتری چندان تغییر نکرده است.
بازار خودرو که طی هفتههای گذشته بارها در برابر موجهای افزایشی دلار مقاومت کرده بود، امروز دیگر توان ایستادگی نداشت. دلار با عبور از مرز ۲۲۰ هزار تومان، سیگنال صعودی قدرتمندی به بازارها فرستاد و خودرو نیز در نهایت، فارغ از رکود سنگین و نبود تقاضای موثر، وارد مسیر افزایش قیمت شد.
Δ