در روزهایی که شرایط جنگی تهران را خلوتتر از همیشه کرده، بازار خودرو همچنان نفس میکشد. اما سؤال اصلی این است: این حیات نصفهونیمه قیمتها را به کدام سمت میبرد؟
بازار خودرو در شرایط عادی از سه مسیر اصلی فعالیت میکند: نمایندگیهای رسمی، فعالان بازار شامل نمایشگاههای اتومبیل و در نهایت معاملات مستقیم در بستر سایتهای اینترنتی.
در هفته ابتدایی جنگ که با تعطیلی رسمی هفتروزه همراه شد، بازار تقریباً به طور کامل بسته شد. اما با ورود به هفته جاری، بهتدریج نشانههای حیات به بازار خودرو بازگشته است.
با وجود اینکه نمایندگیهای رسمی به دلیل وقوع جنگ از ناتوانی در تحویل بهموقع تعهدات قبلی خود خبر میدهند، در چند روز گذشته آگهیهای فروش خودروهای وارداتی دوباره منتشر شده است. قیمتهای اعلامی در این معدود آگهیها تفاوت محسوسی با روزهای پیش از جنگ ندارد. با این حال، احتمال عدم تحویل خودروها در سال جاری بالاست؛ هرچند نمایندگیهای فروش این موضوع را رد میکنند.
از سوی دیگر، برخی نمایشگاههای خودرو کرکرههای خود را بالا بردهاند. اما آنچه از مشاهده میدانی به دست میآید این است که فعلاً شرایط برای شکلگیری معاملات جدید فراهم نیست و عمده فعالیت آنها در هفته جاری به رسیدگی به معاملات نیمهتمام باقیمانده از قبل از جنگ محدود شده است.
در واقع میتوان گفت با توجه به بلاتکلیفی قیمت در بازارهای موازی مهم برای فعالان بازار خودرو، بهویژه بازار ارز، هنوز کشف قیمت مشخصی از سوی بازیگران رسمی بازار صورت نگرفته است.
با این حال، در بخش معاملات مستقیم و میان دلالان موسوم به «روی دست بازار» نشانههایی از فعالیت دیده میشود. در شرایط فعلی امکان خرید یا فروش خودرو برای مصرفکننده واقعی بسیار محدود شده و اگر قصد معامله داشته باشید، به احتمال زیاد با یکی از همین فعالان غیررسمی بازار مواجه خواهید شد.
برای بررسی وضعیت قیمت در این بخش از بازار، قیمت یک دستگاه پژو ۲۰۷ دندهای پانورامای صفر کیلومتر را از چند فعال بازار استعلام کردیم؛ یک بار برای خرید و یک بار برای فروش. نتیجه نشان داد میانگین اختلاف قیمت خرید و فروش به حدود ۲۰۰ میلیون تومان میرسد. بهطور مشخص، برای خرید خودرو قیمت حدود یک میلیارد و 400 میلیون تومان پیشنهاد شد و برای فروش همان خودرو نرخهایی تا یک میلیارد و ۶۷۰ میلیون تومان اعلام شد.
شاید بتوان وضعیت فعلی بازار را به آب گلآلودی تشبیه کرد که برخی تلاش میکنند در آن ماهی بگیرند.
در شرایطی که برخی افراد به خودرو نیاز فوری دارند یا قصد دارند با فروش خودرو به نقدینگی برسند، این وضعیت میتواند زمینه انجام معاملات خارج از قیمتهای معمول بازار را فراهم کند.
در نهایت باید توجه داشت که این دامنه اختلاف قیمت برای خودرویی مشاهده شده که صفر کیلومتر است و در شرایط عادی خریدار دستبهنقد زیادی دارد. طبیعی است که برای خودروهای کمتقاضاتر یا مدلهای قدیمیتر، این وضعیت حتی شدیدتر هم باشد.
یکی از مغالطههای رایج در تحلیل بازار خودروی ایران، بیفایده دانستن واردات خودرو به دلیل قیمتگذاریهای نجومی ناشی از تعرفهها و افت ارزش پول ملی است. بسیاری معتقدند خودرویی که برای عموم جامعه قابل خرید نیست، تأثیری بر بهبود وضعیت بازار ندارد؛ اما این نگاه، بخش پنهان و ساختاری اقتصاد را نادیده میگیرد.
امکان ادامه ثبت سفارش واردات خودروی سواری شخصی ایرانیان مقیم خارج از کشور در سال ۱۴۰۵ ابلاغ شد.
این روزها با تقویت احتمال گشایشهای سیاسی و توافق، موجی از خوشبینی درباره ریزش شدید قیمتها بازار خودرو را فرا گرفته است. اما از نگاه رویکرد ساختاری به اقتصاد، این کاهش قیمت دقیقا چقدر خواهد بود و چه فاکتورهایی مانع از سقوط آزاد قیمتها میشوند؟
Δ