خدمت به ایران؛ از میراث رجایی و باهنر تا دیپلماسی فرهنگی گردشگری

یادداشت مهمان_انوشیروان محسنی بندپی معاون گردشگری کشور: «هفته دولت، بیش از آنکه صرفاً یادآور یک رویداد تاریخی باشد، فرصتی برای بازاندیشی در مفهوم «دولت» و نسبت آن با مردم است؛ مفهومی که در منش و سیره شهیدان محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر، با واژه‌هایی چون صداقت، ساده‌زیستی، مردم‌داری و خدمت بی‌منت معنا یافت.

نام رجایی و باهنر، یادآور مدیرانی است که مسئولیت را فرصت خدمت می‌دانستند، نه امتیاز. شاید مهم‌ترین پیام هفته دولت نیز همین باشد که در هر دوره و در هر عرصه، از خود بپرسیم: مسئولیت امروز ما چه خدمتی به ایران و مردم آن می‌تواند باشد؟

در حوزه گردشگری، پاسخ به این پرسش را نمی‌توان فقط در توسعه زیرساخت‌ها، افزایش ظرفیت اقامتی یا رشد آمار سفر جست‌وجو کرد. گردشگری، در لایه‌ای عمیق‌تر، عرصه‌ای برای خدمت به هویت، فرهنگ و تصویر ایران است.

هر گردشگری که ایران را می‌بیند، تنها از یک بنا، شهر یا جاذبه بازدید نمی‌کند؛ او با بخشی از فرهنگ و زندگی ایرانی مواجه می‌شود. با مردم گفت‌وگو می‌کند، غذا می‌چشد، آیین می‌بیند، در یک بازار قدم می‌زند و از نزدیک با سبک زندگی جامعه ایرانی آشنا می‌شود. این تجربه انسانی، گاه ماندگارتر از ده‌ها پیام رسمی و رسانه‌ای است.

از همین جاست که گردشگری به دیپلماسی فرهنگی پیوند می‌خورد.

در جهانی که فاصله میان ملت‌ها گاه با روایت‌های ناقص و تصویرهای کلیشه‌ای بیشتر می‌شود، سفر می‌تواند فاصله‌ها را کم کند. گردشگری فرصتی است برای اینکه ملت‌ها یکدیگر را نه صرفاً از دریچه رسانه‌ها، بلکه از مسیر تجربه مستقیم و ارتباط انسانی بشناسند.

ایران در این عرصه سرمایه بزرگی دارد؛ میراث تمدنی، تنوع فرهنگی، آیین‌های زنده، هنر و صنایع‌دستی، طبیعت متنوع و مهم‌تر از همه، فرهنگ دیرپای مهمان‌نوازی. اما این سرمایه زمانی به قدرت فرهنگی تبدیل می‌شود که بتوانیم آن را درست حفظ کنیم، درست روایت کنیم و زمینه تجربه اصیل آن را برای گردشگران فراهم آوریم.

از این منظر، توسعه گردشگری را باید بخشی از حکمرانی فرهنگی و سرمایه‌گذاری بلندمدت برای ایران دانست؛ اقدامی که همزمان می‌تواند به اقتصاد جوامع محلی رونق بخشد، فرصت‌های شغلی ایجاد کند، میراث را از فراموشی و فرسودگی دور نگه دارد و پل‌های تازه‌ای میان ایران و جهان بسازد.

هفته دولت برای ما یادآور یک مسئولیت است: اینکه خدمت را متناسب با نیازهای زمانه بازتعریف کنیم.

اگر دیروز خدمت به ایران، در ساختن و آبادانی کشور جلوه می‌کرد، امروز یکی از جلوه‌های مهم آن، ساختن آینده‌ای است که در آن ایران را بهتر بشناسند و ایران نیز فرصت بیشتری برای شناساندن خود به جهان داشته باشد.

گردشگری می‌تواند یکی از همین مسیرها باشد؛ مسیری که در آن، اقتصاد و فرهنگ در کنار یکدیگر حرکت می‌کنند و یک سفر ساده می‌تواند به گفت‌وگویی میان ملت‌ها تبدیل شود.

در هفته دولت، یاد و خاطره شهیدان رجایی و باهنر را گرامی می‌داریم و با الهام از میراث اخلاقی آنان، بر این باوریم که خدمت به ایران، فقط ساختن برای امروز نیست؛ ساختن تصویری شایسته از ایران برای فردای جهان نیز هست.»