جهش در زنجیره ارزش گوهرسنگ‌ها و صنایع‌دستی؛ لزوم جلوگیری از خام‌فروشی

به گزارش خبرنگار مهر، سید احمد برآبادی ظهر چهارشنبه در نشست خبری از تحقق بیش از ۱۰۰ درصدی تعهدات اشتغال این اداره‌کل در سال گذشته خبر داد و اظهارکرد: توسعه زنجیره ارزش گوهرسنگ‌ها، حمایت از صنایع‌دستی دانش‌بنیان و جذب تسهیلات ملی از مهم‌ترین اقدامات انجام‌شده در استان بوده است.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی، اظهار کرد: در همین راستا، با حمایت استاندار خراسان جنوبی، ستاد توسعه گوهرسنگ‌ها با ریاست استاندار تشکیل شد تا زمینه توسعه این ظرفیت مهم اقتصادی استان فراهم شود.

وی با اشاره به اینکه گوهرسنگ‌ها یکی از زنجیره‌های ارزش مهم استان محسوب می‌شوند، افزود: پیش از این بخش عمده سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی استان به صورت خام از خراسان جنوبی و حتی کشور خارج می‌شد و عملاً ارزش افزوده اصلی نصیب استان نمی‌شد.

مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی ادامه داد: با تشکیل این ستاد و ایجاد ۶ کمیته تخصصی، ضمن جلوگیری از موازی‌کاری دستگاه‌ها، مسئولیت هر بخش به یک مجموعه مشخص واگذار شد.

برآبادی ادامه داد: بر این اساس، آموزش‌های تخصصی برعهده اداره‌کل فنی و حرفه‌ای، پژوهش‌های مرتبط برعهده دانشگاه صنعتی بیرجند، تأمین منابع مالی برعهده بانک‌ها، امور بازرگانی و فروش برعهده اتاق بازرگانی و حوزه اطلاع‌رسانی و تبلیغات نیز برعهده صدا و سیما قرار گرفت.

وی تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این تقسیم کار، برگزاری دوره‌های تخصصی جدید در حوزه گوهرسنگ‌ها بود.

مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی گفت: برای نخستین بار دوره‌های رکاب‌سازی در شهرستان‌های فردوس، زیرکوه، بیرجند و برخی دیگر از شهرستان‌های استان برگزار شد؛ دوره‌ای که پیش از این در خراسان جنوبی سابقه نداشت.

برآبادی افزود: پیش از این عمده آموزش‌ها به تراش سنگ محدود بود و زنجیره تولید کامل نمی‌شد، اما اکنون صنعتگران استان توانسته‌اند تمامی مراحل تولید را فراگیرند و محصول نهایی صنایع‌دستی مبتنی بر گوهرسنگ را تولید و عرضه کنند.

گوهر سنگ های خراسان جنوبی در چین

وی با اشاره به نتایج این اقدامات گفت: امروز برخی از صنعتگران آموزش‌دیده استان موفق به تولید زیورآلات سنتی با استفاده از گوهرسنگ‌های بومی شده‌اند و حتی صادرات محصولات خود به کشورهایی از جمله چین را آغاز کرده‌اند.

مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی همچنین از برنامه‌ریزی برای دانش‌بنیان کردن صنایع‌دستی استان خبر داد و اظهار کرد: در این راستا تفاهم‌نامه‌ای با پارک علم و فناوری استان منعقد شده است تا نخستین خانه‌های خلاق صنایع‌دستی در مجموعه باغ و عمارت جهانی اکبریه راه‌اندازی شود.

وی افزود: عملیات اجرایی این طرح آغاز شده و فاز نخست خانه‌های خلاق صنایع‌دستی تا پایان سال جاری با همکاری پارک علم و فناوری به بهره‌برداری خواهد رسید. این مراکز با هدف حمایت از ایده‌های نوآورانه، تجاری‌سازی محصولات و توانمندسازی فعالان صنایع‌دستی ایجاد می‌شوند.

برآبادی خاطرنشان کرد: خانه‌های خلاق زمینه تبدیل دانش سنتی به دانش روز و متناسب با نیازهای بازار را فراهم می‌کنند و نقش مهمی در ایجاد تحول و نوآوری در صنایع‌دستی استان خواهند داشت.

وی در بخش دیگری از سخنان خود از جذب تسهیلات ملی در حوزه صنایع‌دستی خبر داد و گفت: برای نخستین بار بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان تسهیلات قرض‌الحسنه اشتغال‌زایی و صنایع‌دستی از محل اعتبارات ملی جذب و در استان هزینه شد.

مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی افزود: این تسهیلات از محل تبصره ۱۵ تأمین شد و موجب رونق فعالیت‌های تولیدی و ایجاد کارگاه‌های جدید صنایع‌دستی در استان شد.

افتتاح ۲۷۰ کارگاه صنایع دستی

وی ادامه داد: در هفته صنایع‌دستی امسال بیش از ۲۷۰ کارگاه صنایع‌دستی در ۱۲ شهرستان خراسان جنوبی افتتاح خواهد شد که نشان‌دهنده رشد قابل توجه این بخش است.

برآبادی همچنین از رشد چشمگیر اعتبارات تسهیلاتی حوزه صنایع‌دستی خبر داد و گفت: میزان تسهیلات این حوزه نسبت به سال‌های گذشته حدود چهار برابر افزایش یافته است.

وی با اشاره به توسعه زیرساخت‌های عرضه محصولات صنایع‌دستی اظهار کرد: سال گذشته دومین بازارچه خصوصی صنایع‌دستی استان در شهرستان نهبندان راه‌اندازی شد.

مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی اظهار کرد: این بازارچه پس از دریافت مجوز و بهره‌مندی از تسهیلات، فاز نخست خود را در ایام نوروز افتتاح کرد و گامی مهم در توسعه بازار فروش محصولات صنایع‌دستی استان به شمار می‌رود.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه صنایع دستی استان اظهار کرد: با وجود شرایط خاصی که در ایام نوروز وجود داشت، خراسان جنوبی توانست بیشترین تعداد بازارچه‌های صنایع دستی را در سطح کشور برپا کند.

برابادی ادامه داد: در این راستا ۴۳ بازارچه صنایع دستی با حمایت استانداری، شهرداری‌ها و دهیاری‌ها راه‌اندازی شد که حدود یک‌سوم بازارچه‌های نوروزی کشور را شامل می‌شد.

وی افزود: سال گذشته نخستین گردهمایی فعالان و صنعتگران حوزه گوهرسنگ در استان برگزار شد و برنامه‌های متعددی نیز برای سال ۱۴۰۵ در دستور کار قرار دارد.

فعالیت ۱۹ بازارچه و نیمه بازارچه

برآبادی با بیان اینکه در خراسان جنوبی ۱۹ بازارچه، نیمه‌بازارچه و مرکز آموزش صنایع دستی نیمه‌تمام وجود دارد، گفت: برخی از این پروژه‌ها به‌صورت مشترک با شهرداری‌ها و برخی دیگر به‌طور اختصاصی توسط اداره‌کل میراث فرهنگی در حال پیگیری هستند که تعدادی از این طرح‌ها بیش از ۱۰ سال است که آغاز شده اما هنوز به بهره‌برداری نرسیده‌اند.

وی ادامه داد: هدف‌گذاری ما برای سال ۱۴۰۵ بهره‌برداری از حداقل پنج پروژه از این مجموعه است.

برآبادی تصریح کرد: در همین راستا مذاکراتی با وزارت میراث فرهنگی انجام شده تا بخشی از این بازارچه‌ها از طریق سازوکارهای قانونی به شهرداری‌ها واگذار شود و روند تکمیل آن‌ها سرعت بگیرد.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان جنوبی تصریح کرد: بازارچه‌های شهر خضری در شهرستان قائنات، فردوس، سرایان و طبس از جمله پروژه‌هایی هستند که با همکاری شهرداری‌ها در سال ۱۴۰۵ تکمیل و بهره‌برداری خواهند شد. همچنین برخی مراکز آموزشی نیز در قالب همکاری‌های مشترک به شهرداری‌ها واگذار شده‌اند.

وی با اشاره به هزینه‌های بالای تکمیل برخی پروژه‌ها گفت: به‌عنوان نمونه، تکمیل برخی بازارچه‌ها به اعتباری در حدود ۵۰ میلیارد تومان نیاز دارد و از این‌رو تلاش می‌کنیم پروژه‌های نیمه‌تمامی را که امکان واگذاری دارند، با استفاده از ظرفیت‌های قانونی به بخش خصوصی واگذار کنیم تا ضمن تکمیل طرح‌ها، زیرساخت‌های لازم نیز از سوی دولت فراهم شود.

برآبادی یکی دیگر از برنامه‌های مهم این اداره‌کل را حمایت از بازار فروش صنایع دستی عنوان کرد و افزود: تاکنون عمده حمایت‌ها متوجه تولیدکنندگان بوده است، در حالی که یکی از مهم‌ترین چالش‌های این حوزه، ضعف بازار فروش و کمبود نقدینگی فروشندگان صنایع دستی است.

وی خاطرنشان کرد: برای نخستین بار مجوز پرداخت تسهیلات به فروشندگان صنایع دستی اخذ شده است.

مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی بیان کرد: این اقدام می‌تواند توان خرید فروشگاه‌های صنایع دستی را افزایش دهد؛ به‌گونه‌ای که فروشندگان به جای خرید ۱۰ قلم کالا، امکان خرید ۲۰ قلم کالا را داشته باشند که این موضوع به رونق بازار و افزایش فروش تولیدات صنایع دستی کمک خواهد کرد.

وی با تأکید بر نگاه صادرات‌محور استان در حوزه صنایع دستی گفت: حمایت از حضور فعالان این حوزه در نمایشگاه‌ها، توسعه بازارهای فروش، تقویت صادرات و تأمین مواد اولیه مورد نیاز صنعتگران از دیگر برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای سال آینده است.