تجربه مرمتگران بین‌المللی در خدمت مرمت بناهای تاریخی آسیب دیده اصفهان

اصفهان- معاون میراث فرهنگی اصفهان از دعوت و حضور استادان دانشگاه و پیشکسوتان مرمت که بخشی از آنان سابقه همکاری باگروه‌های تخصصی مرمت ازجمله تیم ایتالیایی فعال درمیدان نقش جهان داشتند،خبرداد.

سید روح الله سیدالعسگری در گفتگو با خبرنگار مهر در تشریح وضعیت بناهای تاریخی استان و اقدامات فوری انجام شده پس از حملات اخیر، از آغاز یک روند اضطراری مرمتی با مشارکت استادان برجسته و پیشکسوتان این حوزه خبر داد و اظهار کرد: نخستین اقدام ما تشکیل جلسه فوق‌العاده شورای فنی استان طی دو روز گذشته بود. در این نشست علاوه بر اعضای شورا، استادان دانشگاه و پیشکسوتانی که سابقه همکاری مستقیم با گروه‌های بین‌المللی مرمت از جمله گروه ایتالیایی در میدان امام و ستون‌های تاریخی را داشتند، حضور یافتند.

وی با اشاره به بحران کمبود متخصص در حوزه مرمت سازه‌های چوبی افزود: امروز متأسفانه در کشور تعداد متخصصان واقعی این حوزه از انگشتان یک دست فراتر نمی‌رود و بیشتر آنان نیز در آستانه بازنشستگی قرار دارند.

معاون میراث فرهنگی استان اصفهان تأکید کرد: قرار شده ظرف دو یا سه ماه آینده نظام استاد شاگردی را برای انتقال فوری تجربه‌های مرمتی فعال کنیم تا دانشجویان، پیمانکاران جوان و حتی استادان دانشگاه که تجربه عملی ناکافی دارند در کنار این پیشکسوتان آموزش ببینند.

وی با بیان اینکه مرمت بسیاری از بناهای شاخص از جمله میدان امام، تالار اشرف و رکیب‌خانه نیازمند قراردادهای ویژه و خارج از سازوکارهای پیچیده اداری است، افزود: لازم است بتوانیم قراردادهای مرمتی را با ترک تشریفات و زیر نظر مستقیم استادان متخصص منعقد کنیم؛ زیرا دقت و حساسیت این پروژه‌ها اجازه تأخیر نمی‌دهد.

سیدالعسگری با اشاره به فداکاری‌های پیشکسوتان مرمت از جمله استاد طاهری که بیش از چهار دهه در تالار اشرف فعالیت کرده‌اند، تصریح کرد: بسیاری از مرمتگران با وجود نداشتن قرارداد رسمی همچنان مشغول حفظ و پیگیری روند مرمتی هستند و این نشانه تعهد جدی نیروهای متخصص است.

وی همچنین از نقش مهم مشارکت مردمی و خیران میراث فرهنگی سخن گفت و در ادامه افزود: در روزهای گذشته شاهد نمونه‌های انسانی و عمیق از پیوند فرهنگی ملت ایران بودیم. از جمله مادری از آذربایجان که در اقدامی داوطلبانه زیورآلات خود را برای کمک به مرمت چهلستون اهدا کرد. این‌گونه رفتارها نشان می‌دهد میراث فرهنگی فراتر از قومیت، مردم ایران را به هم پیوند می‌دهد.

وی با اشاره به هجوم سنگین وارد شده به بناهای تاریخی اصفهان در جنگ رمضان بیان کرد: برخی اشیای موزه‌ای به علت ابعاد یا ماهیتشان امکان انتقال نداشتند اما همکاران ما تنها پنج دقیقه پس از نخستین انفجار در محل حاضر شدند و با وجود صدای جنگنده‌ها و شرایط خطرناک، لایه‌های حفاظتی ویژه را نصب کردند. پنجره گچ‌بری بی‌نظیر چهلستون که از شاهکارهای صفوی است با وجود برخورد ده‌ها تکه شیشه و موج انفجار، به لطف همین اقدامات حفاظتی سالم ماند. همچنین هیچ‌یک از آثار ارزشمند موجود در مخازن آسیب ندید.

سیدالعسگری با تأکید بر بی‌سابقه بودن چنین حمله‌ای در تاریخ یک قرن اخیر حفاظت از میراث فرهنگی کشور افزود: حتی در دوران جنگ تحمیلی هشت ساله نیز با وجود حملات متعدد به نقاط مختلف شهر اصفهان، یک بار هم به محدوده میدان نقش جهان که در فهرست یونسکو ثبت شده بود حمله نشد؛ اما در حملات اخیر این قاعده رعایت نشد و هدف قرار گرفتن نقاط حساس فرهنگی با آگاهی و عامدانه صورت گرفت.

وی ادامه داد: تجربه نشان می‌دهد این میراث تاریخی مزیت تمدنی ایران است و برای دشمنان قابل پذیرش نیست. اگر امکان داشت بی‌تردید بناهایی همچون گنبد شیخ لطف‌الله نیز هدف قرار می‌گرفت.

معاون میراث فرهنگی استان اصفهان تاکید کرد: ما به کمک جامعه رسانه‌ای و خیران نیاز داریم. انجمن خیرین میراث فرهنگی فعال است و شماره حساب مشخصی برای کمک به مرمت بناهای آسیب‌دیده دارد. امید است با همراهی مردم و رسانه‌ها بتوانیم آسیب‌های وارده به میراث ارزشمند اصفهان را جبران کنیم.