احتمال شناسایی نخستین گورمقبره اشکانی،ساسانی در پهنه باستانی اصفهان

به گزارش خبرنگار مهر، کشف یک مجموعه تدفینی متعلق به اواخر دوره اشکانی و اوایل دوره ساسانی در شهرستان تیران و کرون در غرب استان اصفهان، از نگاه باستان‌شناسان می‌تواند یکی از مهم‌ترین یافته‌های سال‌های اخیر در حوزه باستان‌شناسی فلات مرکزی ایران باشد؛ محوطه‌ای که بر اساس بررسی‌های مقدماتی احتمال داده می‌شود نخستین گورمقبره شناسایی‌شده از این دوره تاریخی در استان اصفهان باشد.

سیدروح‌الله سیدالعسگری، معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: شناسایی این محوطه باستانی پس از دریافت گزارش‌هایی مبنی بر انجام حفاری‌های غیرمجاز در یکی از مناطق شهرستان آغاز شد و به دنبال آن موضوع از طریق مکاتبه رسمی با مرکز باستان‌شناسی استان اصفهان پیگیری شد.

وی افزود: در پی این گزارش‌ها، کارشناسان باستان‌شناسی استان از محل بازدید کردند و بررسی‌های میدانی اولیه نشان داد که در این محدوده شواهدی از یک مجموعه تدفینی زیرزمینی شامل آثار معماری و بقایای تدفین مشاهده می‌شود که به احتمال زیاد به دوره اشکانی ـ ساسانی تعلق دارد.

معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان با اشاره به ویژگی‌های اولیه محوطه اظهار کرد: شواهد به دست آمده شامل قطعات سفال، بقایای استخوان‌های انسانی که بر اثر حفاری‌های غیرمجاز به سطح منتقل شده و همچنین آثار معماری زیرزمینی است که همگی در کنار یکدیگر احتمال وجود یک گورمقبره مربوط به دوره اشکانی ـ ساسانی را تقویت می‌کند.

وی با بیان اینکه این فرضیه در حال حاضر در مرحله بررسی‌های مقدماتی قرار دارد، تصریح کرد: بازدید اولیه توسط مسئول باستان‌شناسی استان اصفهان انجام شده و وی احتمال وجود نخستین گورمقبره اشکانی ـ ساسانی در استان را مطرح کرده است، با این حال برای تأیید قطعی نیاز به انجام کاوش‌های علمی و گمانه‌زنی‌های باستان‌شناسی وجود دارد.

سیدالعسگری درباره ابعاد شناخته‌شده این محوطه نیز اظهار کرد: محدوده‌ای که تاکنون شناسایی شده حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ متر مربع وسعت دارد، اما با توجه به شرایط زمین‌های کشاورزی اطراف و شواهد موجود این احتمال وجود دارد که گستره واقعی محوطه بسیار وسیع‌تر از محدوده فعلی باشد.

وی ادامه داد: به همین دلیل انجام مطالعات میدانی گسترده‌تر و کاوش‌های علمی ضروری است تا بتوان محدوده واقعی این مجموعه تدفینی و ساختارهای معماری وابسته به آن را مشخص کرد.

معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان با اشاره به نیازهای پژوهشی این پروژه باستان‌شناسی اظهار کرد: برآوردهای اولیه نشان می‌دهد برای آغاز کاوش‌های علمی، مطالعات باستان‌شناسی و گمانه‌زنی‌های لازم، اعتباری در حدود یک میلیارد و پانصد میلیون تومان مورد نیاز است تا بتوان بررسی‌های دقیق‌تری در این محوطه انجام داد.

وی در عین حال نسبت به تهدیدهای پیش روی این محوطه تاریخی هشدار داد و گفت: با توجه به قرارگیری این مجموعه در خارج از محدوده شهری و دور از مناطق مسکونی، خطر حفاری‌های غیرمجاز در آن جدی است و همین مسئله ضرورت حفاظت فوری از این محوطه را دوچندان می‌کند.

سیدالعسگری افزود: در همین راستا موضوع حفاظت از این محوطه در شورای تأمین شهرستان مطرح خواهد شد تا با همکاری دستگاه‌های اجرایی و امنیتی از جمله شهرداری و دهیاری منطقه اقدامات حفاظتی لازم انجام شود.

وی اظهار کرد: یکی از برنامه‌های اولیه برای حفاظت از این محوطه، اجرای طرح حصارکشی موقت است تا از هرگونه تعرض و حفاری غیرمجاز تا زمان آغاز مطالعات باستان‌شناسی جلوگیری شود.

معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان در پایان تأکید کرد: در صورت تأمین اعتبارات و انجام کاوش‌های علمی، داده‌های باستان‌شناسی دقیق‌تری از این محوطه به دست خواهد آمد که می‌تواند به شناخت الگوهای تدفین و معماری تدفینی در اواخر دوره اشکانی و آغاز دوره ساسانی در منطقه مرکزی ایران کمک کند؛ موضوعی که از منظر مطالعات باستان‌شناسی ایران پیش از اسلام اهمیت قابل توجهی دارد.