سالها بود که تعرفههای سنگین واردات خودرو به نمادی از حمایتگرایی در کشورهایی مانند ایران تبدیل شده بود؛ اما حالا با هجوم خودروهای ارزانقیمت و یارانهای چین، سیاستمداران اروپایی نیز از لزوم محافظت از صنعت خودرو سخن میگویند.
به گزارش اکوایران، اگر چند سال پیش یک سیاستمدار ایرانی از «تهاجم واردات» یا «لزوم حمایت از صنعت داخلی» صحبت میکرد، بسیاری آن را مختص اقتصاد ایران و ساختار بسته آن میدانستند. اما حالا در قلب اروپا نیز ادبیاتی مشابه شنیده میشود؛ با این تفاوت که ابزارهای سیاستگذاری و حدود دخالت دولت تفاوتهای مهمی با ایران دارد.
«استفان سژورنه» کمیسر بازار داخلی اتحادیه اروپا، هفته گذشته در پارلمان اروپا هشدار داد که صنعت خودروی اروپا با «خطری مرگبار» ناشی از مازاد تولید و دامپینگ خودروهای برقی چین مواجه است. او پکن را به اجرای یک «استراتژی تهاجمی» برای تخلیه ظرفیت مازاد تولید خود در بازار اروپا متهم کرد.
نگرانی اروپا بیدلیل نیست. صنعت خودرو حدود ۱۳ میلیون شغل را در اتحادیه اروپا به صورت مستقیم و غیرمستقیم پشتیبانی میکند و برندهایی مانند فولکسواگن، مرسدس بنز و بامو در سالهای اخیر تحت فشار شدید رقابت خودروسازان چینی قرار گرفتهاند.
در بریتانیا نیز چهرههای سیاسی و برخی مدیران صنعتی بارها نسبت به وابستگی بیش از حد بازار خودرو به محصولات چینی هشدار دادهاند و حتی نگرانیهایی درباره امنیت سایبری و وابستگی فناوری مطرح شده است. اما برخلاف آنچه در بسیاری از اقتصادهای بستهتر دیده میشود، دولت بریتانیا یا اتحادیه اروپا نمیتوانند یک شبه با ممنوعیت کامل واردات یا تعیین دستوری قیمت، بازار را بازطراحی کنند.
اروپا به جای ممنوعیت واردات، مسیر تحقیقات ضدیارانه، تعرفههای هدفمند و ابزارهای حقوقی سازمان تجارت جهانی را انتخاب کرده است. اتحادیه اروپا پس از تحقیقات خود در سال ۲۰۲۴ تعرفههای اضافی بر خودروهای برقی ساخت چین وضع کرد، اما حتی همان تصمیم نیز با مخالفت کشورهایی مانند آلمان مواجه شد؛ کشوری که خودروسازانش وابستگی عمیقی به بازار چین دارند و نگران اقدامات تلافیجویانه پکن هستند.
همزمان بحران در خودروسازان اروپایی نیز جدیتر شده است. فولکسواگن از احتمال حذف دهها هزار شغل و تعطیلی برخی کارخانهها سخن گفته و بسیاری از تحلیلگران این اتفاق را بخشی از روند فشار رقابت چین بر صنایع اروپایی میدانند.
بازار خودرو در نخستین روز هفته مسیر یکسانی نداشت؛ خودروهای داخلی با وجود ماندگاری دلار در سطوح بالای قیمتی وارد فاز اصلاح شدند، اما بخش بزرگی از خودروهای وارداتی همچنان صعودی ماندند؛ نشانهای که میتواند از بازگشت تدریجی خودروهای خارجی به نقش دارایی سرمایهای حکایت کند.
دونالد ترامپ میگوید با تعرفهها صنعت خودروی آمریکا را احیا و از نابودی نجات داده است؛ اما بررسی TIME نشان میدهد تولید، فروش و اشتغال خودروسازی آمریکا کاهش یافته و افزایش هزینه قطعات، آینده این صنعت را با ریسک بیشتری مواجه کرده است.
گرانی خودرو دیگر فقط مسئله بازار ایران نیست؛ در آمریکا هم خودروهای ارزانقیمت بهسرعت در حال ناپدید شدن هستند. در نیمه نخست ۲۰۲۶ فقط ۴ درصد خودروهای جدید فروختهشده زیر ۲۵ هزار دلار بودهاند و قیمت خودرو از ۲۰۱۵ تاکنون ۴۹ درصد رشد کرده است.
خبر افزایش حقوق ورودی خودروهای برقی از ۴ درصد و خودروهای هیبریدی از ۱۵ درصد به ۱۰۰ درصد هنوز ابلاغ نهایی نشده، اما همین احتمال کافی بوده تا بازار خودروهای وارداتی واکنش نشان دهد. برای درک ابعاد این تغییر، یک خودروی ۲۰ هزار دلاری را در نظر بگیرید. با تعرفه ۴ درصد، حقوق ورودی آن فقط ۸۰۰ دلار است؛ با تعرفه ۱۵ درصد به ۳ هزار دلار میرسد و در تعرفه ۱۰۰ درصد، به ۲۰ هزار دلار افزایش پیدا میکند. یعنی قیمت همان خودرو، پیش از محاسبه مالیات، حمل، بیمه، شمارهگذاری و سایر هزینهها، میتواند فقط از محل حقوق ورودی دو برابر شود.
Δ