برقی‌سازی صنعت خودرو در اروپا فقط یک پروژه زیست‌محیطی نیست؛ پشت آن یک رقابت صنعتی و ژئو‌اقتصادی بزرگ در جریان است.
خودروسازان اروپایی برای کاهش سرعت برقی‌سازی فشار می‌آورند؛ بخشی از این مقاومت به رفتار مشتریان برمی‌گردد. تقاضا برای خودروهای بنزینی همچنان بالاست و بازار خودروهای دست‌دوم این خودروها نیز جذاب مانده است. از طرف دیگر، اگر مشتری اروپایی به‌دنبال خودروی برقی باشد، گزینه‌های چینی با قیمت پایین‌تر، در کنار برندهایی مانند تسلا و هیوندای-کیا، انتخاب‌های بیشتری پیش روی او می‌گذارند.
اما ماجرا فراتر از سلیقه مشتری است. طبق برآورد گروه حمل‌ونقل و محیط‌زیست اروپا، کاهش سرعت برقی‌سازی می‌تواند بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۵ حدود ۷۴ میلیارد یورو هزینه اضافی برای واردات نفت به اروپا ایجاد کند.
در سوی دیگر، چین حالا به بازیگر اصلی صنعت خودرو برقی جهان تبدیل شده است؛ در سال ۲۰۲۵ خودروسازان چینی حدود ۶۰ درصد خودروهای برقی فروخته‌شده در جهان را تأمین کردند و سهم چین از تولید جهانی خودروهای برقی به حدود ۷۵ درصد رسید.
اروپا با یک دوگانه دشوار روبه‌روست: حفظ مزیت‌های صنعت سنتی خودرو یا سرمایه‌گذاری سریع‌تر روی فناوری‌ای که بخش مهمی از زنجیره تأمین آن در چین شکل گرفته است.
اگر اروپا سرعت برقی‌سازی را کم کند، خطر عقب‌ماندن از فناوری، باتری و زنجیره تأمین وجود دارد؛ اگر هم سریع حرکت کند، باید با تغییر رفتار مشتری و فشار بر مدل کسب‌وکار خودروسازان سنتی کنار بیاید.
مسئله فقط خودرو نیست؛ بحث بر سر آینده یکی از مهم‌ترین صنایع اروپا است.
قیمت دلار در شش روز گذشته ۱۴.۵ درصد رشد کرده، اما خودرو در همین مدت عمدتاً بین ثبات تا ۷ درصد افزایش قیمت داشته است؛ شکافی که بیش از هر چیز از رکود شدید و افت قدرت خرید در بازار خودرو خبر می‌دهد.
بهترین خودروهای برقی بازار نشان می‌دهند فراغت از بنزین و هزینه‌های آن در ایران هنوز یک کالای لوکس است؛ جایی که برای عبور از جایگاه سوخت و پیمایش بیش از ۶۰۰ کیلومتر با یک شارژ، باید چندین میلیارد تومان هزینه کرد.
پراید برای سال‌ها فقط یک خودرو نبود؛ به یکی از نمادهای مناقشه در صنعت خودروی ایران تبدیل شد؛ محصولی که از یک‌سو میلیون‌ها ایرانی تجربه مالکیت و رانندگی با آن را داشته‌اند و از سوی دیگر، بارها زیر تیغ انتقاد مسئولان، کارشناسان و افکار عمومی قرار گرفته است. سعید مدنی، مدیرعامل سابق سایپا اما از زاویه دیگری به این خودرو و سال‌های پرحاشیه تولید آن نگاه می‌کند. او در گفت‌وگو با اکوایران می‌گوید خودش پراید داشته و با آن سفرهای زیادی رفته است و تأکید می‌کند نمی‌توان به‌سادگی حکم داد که پراید «خودروی بدی» بوده؛ چراکه حتی امروز نیز بسیاری از مردم با همین خودرو کار می‌کنند و نان خانواده‌شان را درمی‌آورند.
وقتی از نیروی انسانی مازاد در صنعت خودروی ایران حرف می‌زنیم، ممکن است تصور شود این مسئله یکی از مشکلات خاص اقتصاد ایران است؛ اما تجربه صنعت خودروی آلمان نشان می‌دهد که حتی یکی از صنعتی‌ترین اقتصادهای جهان هم با چالش مشابهی روبه‌روست.
Δ