اروپا در مسیر داخلیسازی خودرو گام برداشته است؛ خودروسازان اروپایی موظف شدهاند ۷۰ تا ۸۰ درصد قطعات بومی را در محصولات خود بهکار ببرند.
کمیسیون اتحادیه اروپا با ارائه بسته قوانین «تسریع صنعتی»، هدف اصلی خود را حفاظت از صنعت خودروسازی و حفظ رقابتپذیری اعلام کرده است. افزایش استفاده از قطعات غیراروپایی، به ویژه چینی، دو زنگ خطر جدی برای اروپا ایجاد کرده: ضعف در زنجیره تامین و کاهش سرمایه تحقیق و توسعه، که میتواند موجب عقب ماندن اروپا در فناوری شود.
تفاوت داخلیسازی اروپا و ایران در اهداف آن است؛ اروپا برای رقابت با تازهواردها و حفظ جایگاه جهانی دست به این اقدام زده، در حالی که در ایران، داخلیسازی بیشتر به دلیل حفظ بقا و مقابله با تحریمها مورد انتقاد قرار میگیرد.
در واقع، هر دو از داخلیسازی بهره میبرند، اما اهداف کاملاً متفاوت است: رقابت جهانی در اروپا، و بقا در ایران.
دونالد ترامپ میگوید با تعرفهها صنعت خودروی آمریکا را احیا و از نابودی نجات داده است؛ اما بررسی TIME نشان میدهد تولید، فروش و اشتغال خودروسازی آمریکا کاهش یافته و افزایش هزینه قطعات، آینده این صنعت را با ریسک بیشتری مواجه کرده است.
گرانی خودرو دیگر فقط مسئله بازار ایران نیست؛ در آمریکا هم خودروهای ارزانقیمت بهسرعت در حال ناپدید شدن هستند. در نیمه نخست ۲۰۲۶ فقط ۴ درصد خودروهای جدید فروختهشده زیر ۲۵ هزار دلار بودهاند و قیمت خودرو از ۲۰۱۵ تاکنون ۴۹ درصد رشد کرده است.
خبر افزایش حقوق ورودی خودروهای برقی از ۴ درصد و خودروهای هیبریدی از ۱۵ درصد به ۱۰۰ درصد هنوز ابلاغ نهایی نشده، اما همین احتمال کافی بوده تا بازار خودروهای وارداتی واکنش نشان دهد. برای درک ابعاد این تغییر، یک خودروی ۲۰ هزار دلاری را در نظر بگیرید. با تعرفه ۴ درصد، حقوق ورودی آن فقط ۸۰۰ دلار است؛ با تعرفه ۱۵ درصد به ۳ هزار دلار میرسد و در تعرفه ۱۰۰ درصد، به ۲۰ هزار دلار افزایش پیدا میکند. یعنی قیمت همان خودرو، پیش از محاسبه مالیات، حمل، بیمه، شمارهگذاری و سایر هزینهها، میتواند فقط از محل حقوق ورودی دو برابر شود.
صنعت خودرو چین در ۱۷ سال گذشته از پروژه «هزار خودرو در هزار شهر» به بازاری رسیده که خودروهای انرژی نو بیش از ۶۰ درصد فروش ماهانه آن را تشکیل میدهند؛ اما در این مسیر، خواستههای اصلی مشتری چندان تغییر نکرده است.
Δ