خودروسازی کشور نتوانست در سال ۱۴۰۴ به هدف تولید مشخص شده از سوی وزارت صمت دست پیدا کند، مساله ای که عوامل مختلفی در آن نقش داشت.
به گزارش اکوایران، وزارت صمت برای سال ۱۴۰۴ تولید یک میلیون دستگاه خودروی سواری را هدف گذاری کرده بود، البته در شرایطی که طبق استراتژی صنعت خودرو، در این سال باید سه میلیون دستگاه انواع خودرو به تولید می رسید.
هرچند هنوز آمار رسمی تولید خودرو در سال گذشته اعلام نشده، اما شواهد و قرائن نشان می‌دهد خودروسازان کشور نتوانسته اند برنامه مدنظر وزارت صمت را محقق کنند.
خودروسازان تا پایان بهمن سال گذشته در مجموع کمی بیش از ۷۳۵ هزار دستگاه محصول سواری تولید کردند که با تقسیم این رقم بر تعداد ماه (۱۱ ماه) خودروسازان در سال گذشته به طور میانگین ماهی حدودا ۶۷ هزار دستگاه محصول تولید کردند. بنابراین اگر همین تعداد محصول در اسفند نیز تولید شده باشد (که با توجه به شرایط جنگی، بسیار بعید به نظر می رسد)، کل تیراژ خودروسازان در سال گذشته به کمی بیش از ۸۰۰ هزار دستگاه رسیده است.
با این پیش فرض (تولید حدودا ۸۰۰ هزار دستگاهی در سال ۱۴۰۴) خودروسازان ۲۰۰ هزار دستگاه از برنامه اعلامی وزارت صمت را محقق نکرده اند.
اما چرا برنامه تولید خودرو در کشور طی سال گذشته عملی نشد؟
عوامل مختلفی در این ناکامی نقش داشتند که از جمله آنها، کمبود نقدینگی، وقوع جنگ و ناترازی انرژی است.
در این بین، آن طور که فعالان خودرویی به اکوایران می گویند، عامل اصلی در این ماجرا، کمبود نقدینگی (ارزی و ریالی) بوده است.
خودروسازان و البته قطعه‌سازان در سال گذشته با چالش تامین ارز و ریال مواجه بودند و این مساله از سرعت آنها در تولید کاست.
خودروسازان (به ویژه سایپا که در سال گذشته با چالش سنگین نقدینگی مواجه بود) به دلیل کمبود نقدینگی نتوانستند مطالبات قطعه‌سازان را سر وقت بپردازند و این مساله، ورود قطعات به خطوط تولید را در مقاطعی به نوعی مختل کرد و در نتیجه، اجازه نداد تولید طبق برنامه رشد کند.
مساله دیگر، ناترازی انرژی به خصوص در نیمه نخست سال بود که هرچند نقش آن در اختلال تولید، بسیار کمتر از مساله کمبود نقدینگی در نظر گرفته می شود، اما قابل اغماض هم نیست.
ناترازی انرژی به نوبه خود از توان رسمی تولید خودروسازان و قطعه سازان کاست، به نحوی که آنها مجبور شدند در برخی از روزهای سال، شیفت های کاری خود را کاهش دهند.
در نهایت اما وقوع جنگ-یکبار در خرداد و بار دیگر در اسفند- عامل دیگری است که خودروسازان را در تحقق هدف تولید ۱۴۰۴ ناکام گذاشت.
به نظر می رسد خودروسازان در اسفند سال گذشته که کشور درگیر جنگی دوباره شد، تولید اندکی داشته و عملا دو تا سه هفته آن را از دست داده اند.
قیمت دلار در شش روز گذشته ۱۴.۵ درصد رشد کرده، اما خودرو در همین مدت عمدتاً بین ثبات تا ۷ درصد افزایش قیمت داشته است؛ شکافی که بیش از هر چیز از رکود شدید و افت قدرت خرید در بازار خودرو خبر می‌دهد.
بهترین خودروهای برقی بازار نشان می‌دهند فراغت از بنزین و هزینه‌های آن در ایران هنوز یک کالای لوکس است؛ جایی که برای عبور از جایگاه سوخت و پیمایش بیش از ۶۰۰ کیلومتر با یک شارژ، باید چندین میلیارد تومان هزینه کرد.
پراید برای سال‌ها فقط یک خودرو نبود؛ به یکی از نمادهای مناقشه در صنعت خودروی ایران تبدیل شد؛ محصولی که از یک‌سو میلیون‌ها ایرانی تجربه مالکیت و رانندگی با آن را داشته‌اند و از سوی دیگر، بارها زیر تیغ انتقاد مسئولان، کارشناسان و افکار عمومی قرار گرفته است. سعید مدنی، مدیرعامل سابق سایپا اما از زاویه دیگری به این خودرو و سال‌های پرحاشیه تولید آن نگاه می‌کند. او در گفت‌وگو با اکوایران می‌گوید خودش پراید داشته و با آن سفرهای زیادی رفته است و تأکید می‌کند نمی‌توان به‌سادگی حکم داد که پراید «خودروی بدی» بوده؛ چراکه حتی امروز نیز بسیاری از مردم با همین خودرو کار می‌کنند و نان خانواده‌شان را درمی‌آورند.
وقتی از نیروی انسانی مازاد در صنعت خودروی ایران حرف می‌زنیم، ممکن است تصور شود این مسئله یکی از مشکلات خاص اقتصاد ایران است؛ اما تجربه صنعت خودروی آلمان نشان می‌دهد که حتی یکی از صنعتی‌ترین اقتصادهای جهان هم با چالش مشابهی روبه‌روست.
Δ