کتابخانه و موزه ملک تهران، بنایی بسیار زیبا است که در خیابان امام خمینی پایتخت (خیابان سپه) و در مجاورت ساختمان امور خارجه قرار دارد. این بنا متعلق به دورهی قاجار است که به دست حسین مَلِک، پسر حاج محمد کاظم ملک التجار، ساخته شده است. در این مقاله به شرح ویژگیها و سرگذشت بنای مزبور، میپردازیم تا شما را با یکی دیگر از جاهای دیدنی تهران آشنا کنیم.
موزهی محلیِ چابهار که به نام «موزه چابهار» نیز شناخته میشود، در خیابان «دریا»، انتهای بلوار امام خمینی و در ساختمان سابق فرمانداری قرار دارد. این ساختمان که از جاهای دیدنی چابهار به شمار میرود و به اواخر دوره قاجار تعلق دارد، در سال ۱۳۸۹ خورشیدی به موزه تغییر کاربری یافته است. در این مقاله به شرح معماری ساختمان مزبور و اشیای به نمایش درآمده در آن خواهیم پرداخت.
فرقه مسلمان حشاشین ایران یک فرقه از مسلمانان شیعه مذهب هستند که آنها را به نامهای مختلف می شناسند، مانند اسماعیلیان باطنی، قرمطی، صبایی، نزاری، … نقطه جدایی آنها از شیعیان ۱۲ امامی (شاخه غالب در ایران) پس از امام ششم، جعفر صادق (ع) آغاز شد. شیعیان ۱۲ امامی که معتقدند امام هفتم همانا پسر امام ششم است و موسی کاظم (ع) نام دارد. بر خلاف آنها، حشاشین (اساسین) بر این اعتقاد هستند که امام بر حق بعدی پسر دیگر او به نام اسماعیل است. این فرقه از شیعیان، به علت اعتقادشان به این امام هفتم، شیعیان هفت امامی نیز خوانده می شوند.
وقتی رنگها در هم میآمیزند و گرهها قصه میگویند، هنر قالیبافی زنده میشود. مهارت های سنتی قالیبافی فارس نهتنها یکی از اصیلترین جلوههای صنایعدستی ایران است، بلکه بخشی از هویت فرهنگی این استان به شمار میآید. عشایر قشقایی و فارس، که بخش بزرگی از جمعیت این منطقه را تشکیل میدهند، این هنر را نسلبهنسل حفظ کردهاند؛ هنری که با نقشهای الهامگرفته از طبیعت و زندگی کوچنشینی، به جهانیان معرفی شده است.
چه چیزی قالی کاشان را به معیار جهانی کیفیت تبدیل کرده است؟ پاسخ این پرسش در مهارتهایی نهفته است که نسلبهنسل در این شهر منتقل شدهاند. مهارت های سنتی بافت قالی کاشان فقط یک تکنیک نیستند؛ زبانی بصریاند برای بیان فرهنگ، هویت و خلاقیت ایرانی. در سال ۲۰۱۰، این هنر ارزشمند در فهرست آثار ایران در یونسکو ثبت شد تا جایگاه جهانی آن تثبیت شود.
بوی نان تازه، قصهای است که هر خانهای را به زندگی پیوند میزند. در ایران، فرهنگ پخت نان لواش فقط یک مهارت آشپزی نیست؛ آیینی است که نسلها را به هم متصل کرده و طعم خاطرات را زنده نگه میدارد. از تنورهای قدیمی که در دل زمین جا داشتند تا ساجهای ساده عشایری، هر شیوه پخت، روایتی از سبک زندگی مردم این سرزمین است.
هر سال، دومین جمعه مهرماه، آبهای زلال و رنگهای پرشکوه در هم میآمیزند تا یکی از شگفتانگیزترین آیینهای ایران زنده شود. آیین قالیشویان در مشهد اردهال، نه تنها یک مراسم مذهبی، بلکه جشن همبستگی و باور است؛ آیینی که ریشه در تاریخ دارد و با حضور هزاران نفر، در فضای پرشور روستاهای خاوه اردهال و فین کاشان برگزار میشود.
وقتی واژهها جان میگیرند و قصهها در صدای نقال طنینانداز میشوند، هنر نقالی متولد میشود. هنر نقالی ایرانی، فراتر از یک نمایش، آیینی است که قرنهاست روح حماسی شاهنامه فردوسی را زنده نگه داشته است. در قهوهخانههای قدیمی، میدانهای شهر یا محافل کوچک، نقال با حرکات نمایشی، صدایی پرطنین و گاه با استفاده از ابزار ساده، شنونده را به دنیای رستم، سهراب و اسفندیار میبرد.
صدای چکش بر چوب، بوی صمغ، و چشمهایی که به ستارهها میدوزند تا راه پیدا کنند. در گوشهای از جنوب ایران، جایی که دریا و زندگی به هم گره خوردهاند، مهارت لنجسازی و لنجرانی ایرانی هنوز زنده است؛ نه در کتابها، بلکه در کارگاههای گرم بندر، در دل موج، در بادهایی که هرکدام نامی دارند و در مردانی که با نگاه به آسمان، مسیر را پیدا میکنند.