با افزایش نرخ ارز و ناکارآمدی سیاست ارز ترجیحی، دولت و مجلس در حال طراحی مدلی تازه برای جایگزینی تدریجی آن با کالابرگ الکترونیکی هستند؛ مدلی که بر پایه تثبیت قیمت چند قلم کالای اساسی و پرداخت یارانه مستقیم به مردم بنا شده است. کارشناسان تأکید دارند بدون اصلاح ساختار حمایتی و قراردادهای پایدار با تولیدکنندگان، این طرح نیز ممکن است به سرنوشت ارز ترجیحی دچار شود.
فهرست محتوا
گفتوگوی دولت و مجلس درباره مدل جدید کالابرگ
ساختار مدل تازه و پرسشهای جدی
بررسی کارآمدی ارز ترجیحی
پس از خروج آمریکا از برجام در سال ۹۷ و جهش نرخ ارز، دولت برای کنترل قیمت کالاهای وارداتی سیاست ارز ترجیحی را با نرخ ۴,۲۰۰ تومان آغاز کرد. در ابتدا همه اقلام مشمول بودند اما به مرور دامنه کالاها محدود شد. این سیاست به دلیل رانت گسترده و فساد متوقف شد، اما توقف آن به شکل افزایش نرخ ترجیحی به ۲۸,۵۰۰ تومان رخ داد. امروز نهادههای دامی، دارو و تجهیزات پزشکی همچنان با ارز ترجیحی وارد میشوند.
میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، با اشاره به ناکارآمدی ارز ترجیحی گفت: کالابرگ تنها ابزار حمایت از اقشار کمدرآمد نیست بلکه میتواند به حمایت از تولید داخلی نیز کمک کند. او پیشنهاد داد بخشی از کالاها از شمول ارز ترجیحی خارج شوند و یارانه مستقیم به مردم پرداخت شود. همچنین تأکید کرد برای جلوگیری از تورم سال ۱۴۰۱ باید قراردادهایی با تولیدکنندگان بزرگ منعقد شود تا قیمت کالاهای اساسی برای مدتی ثابت بماند.
حمید پورمحمدی نیز با انتقاد از فشار ارزی سیاست فعلی گفت: تمام درآمد نفتی دولت و چند میلیارد دلار دیگر صرف ارز ترجیحی میشود، اما کالاها با قیمت دلار آزاد به دست مردم میرسند. او تأکید کرد منابع یارانهای در میانه راه تبخیر میشوند و هدف مدل جدید کالابرگ، جایگزینی تدریجی آن با ارز ترجیحی برای حمایت از معیشت اقشار آسیبپذیر است.
پورمحمدی توضیح داد: طرح جدید بر پایه تأمین پنج تا هفت قلم کالای اساسی مانند لبنیات و تخممرغ با قیمت ثابت در بازه ششماهه تا یکساله است. دولت قصد دارد با قراردادهای مستقیم با تولیدکنندگان، نوسانات ارزی و تورمی را مهار کند. با این حال پرسش اصلی این است که در اقتصادی با تورم حدود ۵۰ درصدی، چگونه میتوان قیمت کالا را برای چنین مدتی ثابت نگه داشت؟ او پاسخ داد: دولت باید بخشی از ریسک را بپذیرد و حمایت حاکمیت از تولید شرط پایداری این طرح است.
از سال ۹۷ تاکنون، قیمت اقلام مشمول ارز ترجیحی چندین برابر شده است؛ گوشت قرمز و مرغ ۲۰ برابر، لبنیات و تخممرغ ۱۷ برابر، روغن و چربیها ۲۲ برابر و بهداشت و درمان ۱۰ برابر. نرخ ارز نیز از ۴,۲۰۰ تومان به بیش از ۱۰۵ هزار تومان در بازار آزاد رسیده است. آمار بانک مرکزی نشان میدهد سالانه حدود ۱۴ میلیارد دلار ارز ترجیحی به کالاهای اساسی و دارو اختصاص یافته که معادل ماهانه ۱۴ دلار برای هر ایرانی است. با این وجود، قیمتها همچنان افزایش یافته و اگر ارز ترجیحی با کالابرگ جایگزین شود، سهم هر ایرانی به همین ارزش خواهد بود.
منبع:
اکوایران
گسترش نیوز
اقتصاد
مدل تازه حمایت از معیشت مردم؛ هر ایرانی یارانه ۱۴ دلاری میگیرد
بانک و بیمه
کدخبر: 364214
امیر خیرخواهان
۱۴۰۴/۰۸/۱۶ ۰۷:۰۰:۰۰
ابلاغیه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای جایگزینی روز جمعه به جای روزهای تعطیل کارگران در زمان قطعی برق، تنها تا پایان شهریور اعتبار دارد و اجرای آن نیز منوط به توافق کارگر و کارفرماست؛ به گفته محسن باقری، در صورت کار در روز جمعه، پرداخت ۴۰ درصد فوقالعاده دستمزد الزامی است و کارفرما نمیتواند بدون این پرداخت، کارگر را به فعالیت در روز تعطیل وادار کند.
در حالی که شهریورماه به روزهای پایانی خود رسیده و وعده برگزاری جلسات شورای عالی کار برای بررسی وضعیت معیشت کارگران هنوز به نتیجه مشخصی نرسیده است، دبیر اجرایی خانه کارگر قزوین با انتقاد از سکوت در برابر جهش تورم و نرخ ارز میگوید حقوق پایه ۱۶ میلیون تومانی حتی کفاف هزینههای یک هفته کارگران را نمیدهد و دستمزد باید متناسب با تورم واقعی و سبد معیشت بهسرعت بازنگری شود.
فاصله میان دستمزد و هزینههای زندگی در سال ۱۴۰۵ به جایی رسیده که دستمزد روزانه یک کارگر، با وجود ۸ ساعت کار، حتی از قیمت یک شانه تخممرغ کمتر است؛ به گفته نمایندگان کارگری، در شرایطی که دستمزد روزانه ۵۵۴ هزار تومان تعیین شده، قیمت یک شانه تخممرغ به حدود ۶۲۰ هزار تومان رسیده و همین شکاف، از تشدید پدیده «شاغلان فقیر» و ضرورت ترمیم فوری دستمزدها حکایت دارد.
در حالی که هزینه سبد معیشت کارگران از حدود ۴۳ میلیون تومان در دیماه سال گذشته به بیش از ۸۰ میلیون تومان رسیده، نماینده کارگران در شورای عالی کار از موافقت اولیه برای برگزاری جلسه بازنگری دستمزد ۱۴۰۵ خبر میدهد؛ جلسهای که با وجود این موافقت، هنوز دعوتنامه رسمی آن ارسال نشده و زمان برگزاریاش نیز مشخص نیست.
Δ